2017 kadınlar için nasıl bir yıldı?
Yeni bir yıla girerken şöyle bir ardımıza bakalım. 2017’de kadınların gündeminde neler vardı, neler yaşadık, neler atlattık? Hafızamızı bir yoklayalım...

Öncelikle üzerine basmadan geçemeyeceğiz; her günü OHAL ile geçen bir 2017 yaşadık. Birçok yeni KHK ile uyandığımız sabahlar oldu. Ve ne yazık ki, her günü en az bir kadın cinayeti, çocuk istismarı, şiddet ve kadınlara yönelik saldırılarla geçirdik. Ama hem gasbedilen haklarımıza hem de erkek-devlet şiddetine karşı ses çıkaran, “öyle kolay değil” diyen kadınların mücadelesine de tanık olduk. OHAL’e rağmen tutamadılar duvarların ardında kadınları, kolay kazanmadığımız haklarımızı vermemek için uğraştık, öyle kolay olmadığını her sokağa çıkışımızda bir kez daha gösterdik. Dedik ya bakalım şöyle ardımıza diye, e malum geçmişte ne yaşadığımız, gelecekte az çok ne yaşayacağımızın da göstergesidir. O zaman şöyle bir ardımıza bakalım senenin başından bu yana kadınların gündeminde ne vardı hatırlayalım.


APARTMAN YÖNETİCİSİNİN TACİZİ
25 ARALIK 2017

Adana’nın Güzelyalı Mahallesinde bir apartman yöneticisinin 20 yıldır aynı binada apartman görevlisi olarak çalışan ailenin 15 yaşındaki kızına tacizde bulunması nedeniyle açılan davanın ikinci duruşması görüldü. Davada tanıklar hem olayı anlattı hem de sanığın aileyi tehdit ettiğini kabul etti. 

4 yıl boyunca yöneticinin tacizine uğrayan kız çocuğu yaşadıklarını Ekmek ve Gül’e
böyle anlatmıştı.

PEMBE OTOBÜSLER, TRAMBÜSLER, AYRI VAGONLAR...
19 ARALIK 2017

Bu yıl daha önce Bursa’da kadınlara özel ayrı vagon getirilmeye çalışılmış kadınların tepkisiyle bu adım geri çekilmişti. Daha sonrasındaysa ‘pembe trambüsler’ Malatya’da kadınların tepkilerine karşın bir ulaşım aracı haline geldi. Kadın örgütlerinin sık sık “Kadınları ayrımcı uygulamalara maruz bırakmak, tacizciyi değil tacize uğrayanı tecrit etmek anlamına gelir” sözleriyle tepki gösterdiği bu uygulamalar sık sık başka illerde de tartışma konusu oldu. Son olarak 19 Aralık tarihinde yani Maraş Katliamı’nın yıldönümünde Kahramanmaraş Belediyesi “Kadınlara özel otobüs” uygulamasıyla gündeme geldi.


ÇAĞI YAKALAYAN GERİCİLİK: BOŞADIM SMS’i ve İKİNCİ EŞ BULMA SİTESİ
13 ARALIK 2017

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulunun; bir erkeğin sms, telefon, mektup ve faks yoluyla eşinden “boş ol” diyerek boşanabileceği sözlerinin üzerinden bir hafta geçmeden internetten erkeklere özel ikinci, üçüncü eş bulma sitesi açıldı. İngiltere ve Endonezya’dan sonra Türkiye’de açılan ikinci eş bulma sitesi “Günaha girmeden cinsel ihtiyaçlarını karşılamak isteyenlere, evlenecek biriyle karşılaşamamış hanımefendilere” hizmet verdiğini duyurdu. Kadınların tepkileri sonucu yayın hayatına kısa zamanda veda etti bu site.


YALNIZ DEĞİLSİN DENİZ!
7 ARALIK 2017

Tüm kadınlara seslenerek eski eşinden gördüğü sistematik şiddeti anlatan ve ölüm tehditleri aldığı için ‘Beni yalnız bırakmayın’ diye çağrı yapan Deniz Ceylan’a kadınlar mesajları yolladı.

BU İŞSİZLİK HEP KADINLARIN SUÇU!
28 KASIM 2017

Kadınlarla ilgili cümleleri her ağzına aldığında bir hayırlı laf işitmediğimiz iktidar yine yaptı yapacağını.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, işsizlik rakamlarının yüksek olmasını kadın ve gençlerin işgücüne katılmasına bağladı. Başbakanlık tarafından 2010 yılında yayımlanan Kadın İstihdamının Artırılması ve Fırsat Eşitliğinin Sağlanması Genelgesinin yenilenmesi de bu ay içinde yapıldı. Yenilenen genelgede en çok dikkat çeken noktanın ‘eşitlik’ kavramının çıkarılması olduğunu söyleyen kadınlar Erdoğan’ın da sözleriyle birlikte, hükümetin kadınların çalışma yaşamına katılmasını tali gören yaklaşımına dikkat çekti.


GÖZALTINDA CİNSEL ŞİDDET
24 KASIM 2017

Gözaltında Cinsel Taciz ve Tecavüze Karşı Hukuki Yardım Bürosu raporu açıklandı: 20 yıllık sayısal verileri içeren raporda 561 kadın, çocuk ve trans bireyin gözaltında cinsel şiddet, taciz ve saldırılara maruz kaldı. 2017 yılında ise büroya 30 başvuru yapıldı. Vakaların 2 tanesi tecavüz iken 28 tanesi cinsel tacizdi. Yalnızca 9 dava dosyası açılabildi. Raporda Diyarbakır’da, Nusaybin’de ve Mardin Derik’te yaşanan sokağa çıkma yasaklarında gözaltına alınan başvuruculara uygulanan işkence ve cinsel suçlar örnek vakalar olarak sıralandı.



LGBTİ+ YASAKLARI
20 KASIM 2017

Ankara Valiliği, “Nefret Suçu mağduru Transları Anma Günü” olan 20 Kasım’da, Ankara’da gerçekleştirilecek etkinlikleri süresiz olarak yasakladı. Ankara Valiliğinin yasaklarından sonra LGBTİ+ bireylerin etkinliklerine başka illerden de yasaklar geldi. İstanbul'daki LGBTİ+ film gösterimi Beyoğlu Kaymakamlığınca yasaklandı. Mardin'de yapılması planlanan bir etkinlik hedef gösterildi.

20. KADIN SIĞINAKLARI VE DAYANIŞMA KURULTAYI
11-13 KASIM 2017

20. Kadın Sığınakları ve Da(ya)nışma Merkezi Kurultayı için Kadın Örgütleri Antalya’da bir araya geldi. “Sığınaksız Bir Dünya” talebiyle toplanılan kurultaya 27 ilden, 50 kadın ve LGBTİ örgütü, 42 kamu kurumu ve belediyeden toplam 280 kadın katıldı. Kadınların 20 yıllık mücadelelerinden kazanımlarına kadar birçok konunun tartışıldığı kurultayın sonucunda OHAL'de kapatılan kadın dayanışma merkezlerinden, yasaların İstanbul Sözleşmesi'ne uyumlu bir şekilde uygulanmasına ilişkin birçok talep yer aldı.

6284 HEDEFTE
9 KASIM 2017

Türkiye’de kadına yönelik şiddetin vardığı boyutların 25 Kasım dolayısıyla bir kere daha gözler önüne serildiği bir dönemde, İktidar yanlısı Akit Gazetesi, 6284 sayılı yasayı yani Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Karşı Kanunu hedef aldı. Gazetenin “Şiddeti Değil Yuvayı Yıkan Kanun: 6284” başlığıyla manşet yaptığı habere göre sorun, kadının şiddet görmesi değil, şiddet uygulayan erkeğin evden uzaklaştırılmasıydı. Haberde yasanın “Türk aile yapısına dikkat edilmeden” hazırlandığı, şiddet gösteren erkeğin mağdur olduğu söylendi. Bu saldırılar gazetenin manşetinde bir sonraki günlerde de sürmeye devam etti.


HAL İŞÇİSİ KADINLAR ZAM İÇİN EYLEMDE
8 KASIM 2017

Mersin Belediyesi Toptancılar Kompleksi’nde, sevkiyatçılarda çalışan işçi kadınlar, günlük ücretlerine zam yapılması için eylem yaptı.
Akdeniz İlçesi Hal Mahallesi’nde bulunan hal önünde toplanan yaklaşık 200 kadın, bir süre hal girişini kapattı. Hal Sevkiyatçılar Derneği Başkanı Şirin Özdemir ile görüşmek isteyen kadınlar, 70 lira olan ücretlerine 5 lira zam yapılmasını protesto etti. Yaklaşık 12 saat çalıştıklarını kaydeden kadınlar zam istedi. İşçilerin ücreti 75 TL olarak belirlenirken, 1 saatlik fazla mesai ücreti ise 10 lira oldu.


MÜFTÜLERE NİKAH YETKİSİ
2 KASIM 2017

Aylarca kadın örgütlerinin tepki gösterdiği ve “medeni hukuk alanında ve kadınların boşanma, nafaka, mal paylaşımı gibi kazanılmış haklarında geriye gidişin önünü açacak bir hamle” olarak gördüğü; toplumsal yaşamın dini kurallarla şekillendirilmesinin, çocuk yaşta evliliklerin ve erkeklerin çokeşliliğinin önü açacağı sözleriyle karşı çıktığı müftülere nikah yetkisi veren yasa önce Erdoğan’ın “Kadınlar istese de istemese de geçecek” demesiyle meclisten geçti. Ardından Erdoğan tarafından onaylandı ve resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.


ŞEHRİBAN ELMAS DAVASINDA KATİLE AĞIRLAŞTIRILMIŞ MÜEBBET
2 KASIM 2017

Şehriban Elmas’ın Adana’da işkenceyle öldürülmesi davasının karar duruşması görüldü. Mahkemede 5 Aralık gecesi evinde gördüğü işkence sonrası kafasında ve vücudunda kırıklar oluşan Şehriban Elmas’ın öldürülmesiyle ilgili tutuklu sanık İzzet Elmas’a ve aile bireyini kasten öldürme suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi.

BOŞANMALARDA ARABULUCUK
20 EKİM 2017

Müftülere resmi nikah yetkisi verilmesinin ardından AKP’nin yeni hamlesi “boşanmaların artık mahkemeye gitmeden aile arabuluculuğu” ile gerçekleşmesi oldu.
Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, boşanmak isteyenlerin “aile arabuluculuğu” kurumuna giderek “uzlaştırmacı veya hakem yoluyla” anlaşması üzerinde çalıştıklarını açıkladı.
Daha önce Boşanmaları önleme komisyonu ile de gündeme gelen ‘arabuluculuk’ kadın örgütlerinin tepkisiyle karşılaşmıştı.

Eşitlik İzleme Kadın Grubu’nun boşanmalarda arabuluculuk uygulamasına ilişkin değerlendirmesi şöyleydi: “Arabuluculukta/uzlaşmada tarafların eşit olması kuralı görmezden gelinerek, kadınlar erkekler lehine işleyecek bir sürece sürükleniyor. Ayrıca boşanma ve kadına karşı şiddet ‘özel alan’ kabul edilerek devletin sorumluluk alanı dışına çıkartılmaya çalışılıyor. Yargının müdahalesi azaltılırken, dinin müdahalesi artırılıyor. Boşanma arabuluculuğu, kadınların iradesini erkeklere ve toplumsal kabullere teslim etmeye yönelik bir uygulama olarak devreye sokuluyor.”

HELİN PALANDÖKEN CİNAYETİ
13 EKİM 2017

Pendik’te Helin Palandöken, Mustafa Yetgin tarafından öldürüldü, yanındaki iki arkadaşı ise yaralandı. Palandöken'in daha önce sosyal medyada kendisini taciz eden birisinin olduğunu, sokağa çıkmaya korktuğunu söylediği ortaya çıktı.
https://ekmekvegul.net/gundem/lise-ogrencisi-helin-goz-gore-gore-katledildi
Olayın ardından birçok yerde kadınlar sokağa çıkarak Helin’in katledilmesine ve kadın cinayetlerine karşı isyan etti.

Helin’in babası Nihat Palandöken de Ekmek ve Gül’e yazdığı mektupla şöyle diyordu; “Başka kimsenin başına böyle bir olay gelmemesi için, başka kimsenin yüreğine bu acının düşmemesi için adaletin sağlanması lazım. Bunun için bu olayın peşini bırakmayın.


KADINLAR “BU YASALAR BÖYLE GEÇMEZ” DİYEREK SOKAĞA ÇIKTI
1 EKİM 2017

100'den fazla kadın ve LGBTİ örgütünün çağrısıyla kadınlar, müftülere nikah yetkisi veren yasa tasarısına ve Mağdur Hakları Yasa Tasarısına karşı meclis açılışından hemen önce pek çok ilde sokağa çıktı, ‘Bu yasalar böyle geçmez’ diyerek eylem yaptı.

Meclis önünde eylem yapmak isteyen kadınlara polis engel oldu. Kadınlar eylemlerini Meclis içinde yaptı.

ENSEST’İN GÖRÜNMEZLİĞİ
EYLÜL 2017

Eylül ayının en önemli tartışmalarından biri ensest oldu. Bir taraftan rakamların çokluğu tartışılırken diğer taraftan ensestin aslında 'bilmezden gelinen' ve yüzleşilmeyen bir gerçek olduğu daha da belirginleşti.

Murat Başoğlu’nun öz yeğeni ile görüntülerinin ortaya çıkmasından sonra gündeme gelen enseste ilişkin AKP İstanbul Milletvekili Metin Külünk meclise verdiği yasa teklifiyle "rızayla ensest ilişki"ye girenlere 8 yıl ile 12 yıl arasında hapis cezası verilmesini istedi. Ensesti bir cinsel ilişki biçimi olarak gören ve rızaya dayatan bu talep karşısında kadın örgütleri gerçek sorunun üzerine gidilmediğini ve gözardı edildiğini söyledi.

KADINLARI MAĞDUR EDECEK MAĞDUR HAKLARI YASASI GÜNDEMDE
EYLÜL 2017

Adalet Bakanlığının hazırladığı Mağdur Hakları Yasa Tasarısı Meclis gündeminde.
Bu tasarı, boşanma/ayrılma süreçlerinde ya da aile içi şiddet nedeniyle ayrı yaşayan ebeveynler arasında çocukların özellikle babalarıyla kişisel ilişki kurmasına dair de düzenlemeler yapıyor. Kadın örgütleri şiddet sarmalından sıyrılmaya çalışan kadınlar açısından, düzenlemelerin şiddet ve ölüm tehdidini daha da artırabileceğine ilişkin kaygı duyuyorlar. Yasa, 2018’de de gündemimizde olacak…

ARTAN KADIN İNTİHARLARI
AĞUSTOS 2017

Ağustos ayında en az 28 kadın intihar girişiminde bulundu. Birçoğu hayatını kaybetti. Kadınların bir kısmının “intihar görünümü altında öldürüldüğü” de ortaya çıktı. İntiharların sebeplerine bakıldığında başlıca nedenler şiddet, işsizlik, yoksulluk oldu. KHK ile ihraç edilen Sevgi Balcı da Ağustos ayında intiharla hayatına son verenler kadınlardan biriydi. Üçüncü çocuğuna hamileyken eşiyle birlikte mesleğinden ihraç edilen Balcı yaşadıkları lojmandan atılmış, işsizliğe ve yalnızlığa terk edildiği için depresyona girmişti.

ADALET KURULTAYINDA KADINLAR KONUŞTU
28 AĞUSTOS 2017

Adalet Kurultayının 2. gününde “Toplumsal Adalet ve Kadın” başlıklı panel düzenlendi. İki oturumda yapılan panelde kadınların toplumsal yaşamda karşılaştıkları “adaletsizlikler” konuşulurken çözüm yollarına ilişkin tartışmalar yapıldı ve talepler dile getirildi.
Panelin ikinci bölümünde ise “Ekonomide Adalet ve Kadın” başlığıyla kadınların istihdamda yaşadığı sorunlar üzerine sunumlar ve tartışmalar yapıldı.


GAZETE ŞUJİN KAPATILDI
25 AĞUSTOS 2017

Kadınlara ve çocuklara yönelik her türlü şiddeti ve ayrımcılığı gündeme taşıyan, kadın yayıncılığı yapan Gazete Şûjin 693 sayılı KHK ile kapatıldı.


5 YILDA 1 MİLYON KADIN ÇOCUK BAKIMI İÇİN İŞTEN AYRILDI
23 AĞUSTOS 2017

Türk Girişim ve İş Dünyası Konfederasyonu’nun raporuna göre, 2010’dan 2015’e kadar yaklaşık 1 milyon kadın çocuk bakımı, yaklaşık 112 bin kadın ise yaşlı bakımı nedeniyle iş hayatını bıraktığı belirlendi.


YÖNETMELİK DEĞİŞTİ: KADINLAR GECE VARDİYASINDA 12 SAAT ÇALIŞTIRILABİLECEK
21 AĞUSTOS 2017

Turizm, özel güvenlik ve sağlık işkolunda gece 7.5 saati aşan mesai yapılmasına olanak tanıyan yasanın yönetmelikleri, Resmi Gazete’de yayınlandı.
2015’te yapılan yasa değişikliği ile bu üç sektörde, “sektörün ihtiyaçları” gerekçesiyle 12 saate kadar gece çalışması yasal hale getirilmişti. Ama 2 yılın ardından hazırlanan yönetmelik “Kadın işçilere 7.5 saat sınırı” başlıklarıyla duyuruldu.

Birleşik Metal İş Sendikası’nın yaptığı açıklama da bu yükün nasıl ağırlaştığını ortaya koyuyor.


KREŞ SORUNU
18 AĞUSTOS 2017

3 yaşındaki Alperen’in denetimsizlik ve ihmal zinciri yüzünden kreş servisinde hayatını kaybetmesi sonucu ücretsiz ve nitelikli kreş talebi kadınlar tarafından yinelendi. Kadınlar Alperen’in infial yaratan ölümünden sonra devlete seslenerek şöyle söyledi, “Kreş bir haktır. Devlet açmalıdır, denetlemelidir, niteliğini artırmalıdır. Devlet hem bunu yapmıyor, hem de her yerde ihmaller zincirine göz yumuyor!”


AROMA’DA GREV: KADINLAR EN ÖNDE
16 AĞUSTOS 2017

Aroma Meyve Suyu İşletmelerinde patronun üç yıldır zam yapmaması ve kadro sözünü yerine getirmemesi üzerine 290 işçi greve çıktı. İşçi kadınlar greve neden çıktıklarını ve taleplerini anlatıyor…

TİS görüşmelerindeki uyuşmazlık nedeniyle işçilerin 2 haftadan uzun süredir grev yaptığı Aroma'da anlaşma sağlandı.



TJA’DAN “YAŞAMI ÖZGÜRLEŞTİRECEĞİZ” KAMPANYASI
3 AĞUSTOS 2017

Tevgera Jinen Azad (TJA) ‘Kadın soykırımını durduracağız, yaşamı özgürleştireceğiz’ ana temasıyla 3 Ağustos’ta startını Batman’dan vereceği bir kampanyaya başladı.