Erkekler ezildiğinde buna trajedi denir.

Kadınlar ezildiğinde buna gelenek denir.

Letty Cottin Pogrebin

"Dahi denilince akla gelen isimlerin hep erkek olmasının sinirini zıplatan bir durum" olmasından yola çıkan Bahar Eriş, OT dergisinde yayınlanan köşesinde kadınların hikayelerini anlatmaya karar vermiş. “Boyun Eğmeyen Kadınlar - Dâhice Dedikodular-1”; Bahar Eriş'in bu köşede yayınlanan yazılarından yapılmış bir derleme.

Çocuklarda üstün zeka ve yetenek eğitimi üzerine odaklanmış bir akademisyen ve yazar olan Bahar Eriş, zeka ve yeteneğin belli kalıplara sıkıştırılmasından rahatsızlık duyan biri olarak, otizmli, disleksili, hiperaktif, engelli dahileri de görünür kılmak istemiş. Öte yandan "deha ve yetenekte yaşa takılanları” da atlamayan yazar ileri yaşlarında hâlâ aktif olan ve eserler vermeye devam eden kadınlara da özel olarak yer vermiş.

Boyun Eğmeyen Kadınlar, kalıpları yıkan cesur kadınların ilham verici yaşamların etkileyici bir derlemesi. Bu kitap sayesinde okuyucu, Suat Derviş’ten Frida Kahlo’ya, Furuğ Ferruhzad’dan Maya Angelou’ya, Remziye Hisar’dan Nergis Muhammedi’ye kadar pek çok farklı alan ve coğrafyada üstün başarı göstermiş yirmi üç kadının yaşamına tanıklık ediyor. Bu kadınların ortak özellikleri ise hepsinin toplumsal ön yargılara, engellere ve sınırlamalara karşı direnmiş, tüm bu dezavantajlara rağmen kendi izlerini bırakmış ve başka kadınlara yol açmış olmaları.

Eriş’in kalemiyle hayat bulan bu yaşam öyküleri, tarihsel süreçte görmezden gelinmiş kadınların seslerini güçlü bir şekilde duyuruyor. Kitap, yalnızca herkesin bildiği isimleri değil, aynı zamanda sadece ilgilisinin fark ettiği kadınları da okura tanıtıyor. Kitapta Rodin'in gölgesinde bırakılmak istenen Camille Claudel, babasının şöhretinden dolayı silikleştirilen Anna Freud gibi kadınların, yakınları olan erkeklerin baskınlığından kurtulmak için verdikleri mücadeleyi de anlatılıyor.

Boyun Eğmeyen Kadınlar, her sayfasında cesaret ve dirençle karşılaşacağınız bir eser. Bahar Eriş’in seçtiği bu kadınlar, zorluklarla yüzleşirken kendi yollarını açmanın ötesinde, başka kadınlara da ilham veriyor; tıpkı bugün hâlâ her alanda boyun eğmemeyi seçen kadınlar gibi. Öyle ya, “Bir kadın ne zaman kendi sesini duyurmak için ayağa kalksa, planlamamış bile olsa, tüm kadınlar için de ayağa kalkmış olur.”

Eriş’in kalemi, biyografik bir anlatımın ötesine geçerek okuru duygusal bir yolculuğa çıkarıyor. Okuru sadece geçmişle buluşturmakla kalmayan bu eser, aynı zamanda bugünün dünyasında da kalıplara konulmak istenen tüm kadınlara bir çağrı niteliği taşıyor.

2026 yılının okuma listelerinde kendine yer bulacak nitelikte olan bu kitap, okura da kendi “boyun eğmeme” hikayesini düşleme ilhamı veriyor. Bahar Eriş bu kitabıyla kadınlara adeta "Boyun eğmeyin" diye sesleniyor ve cesaret veriyor.

KÜNYE
Boyun Eğmeyen Kadınlar
Bahar Eriş
Alfa Yayınları - 26.11.2025
168 sayfa

Kolaj: Canva pro