3. KESK Kadın Kurultayı eylül ayında yapılacak. Elazığ SES Şube olarak Kurultaya "Kadın Emeği Anadilde Sağlık Hizmeti"  başlığında yürüttüğümüz çalışma ile katılım sağlayacağız. Bu çalışma için 27 kadın sağlık emekçisiyle birebir anket çalışması yürüttük. Sağlık hizmetinde anadilin gerekliliği ve sahada karşılaşılan sorunlara yönelik kadınlara açık uçlu sorular yönelttik.

Özellikle belirtilen ilk husus doğru tanı ve tedavi için anamnezin çok doğru ve eksiksiz alınması gerektiği, bunun için de hasta ile etkili bir iletişimin şart olduğu hususuydu. Sahada Kürtçe, Zazaca, Arapça konuşan hastalara çok sık rastlandığı, sağlık personelinin dili bilmediğinde ya da tercüman bulunamaması durumunda hasta ile iletişim sağlamakta güçlük yaşadığı, o dili bilen başka hasta ya da refakatçi arayışına girdiği ifade edildi. Hasta ile birebir sağlıklı bir iletişimin sağlanamadığı, bilgilerin eksik kaldığı,hastaların kendini anlatamadığı durumlarda tanı ve tedavinin ya geciktiği ya da doğru konulamadığı ifade edildi. Ayrıca bu durumun hem hasta hem de sağlık emekçisinde ciddi kaygı ve endişe yarattığı, sağlık hizmetinin etkin yürütülemediği, sağlık emekçilerinin iş yükünü arttırdığı ifade edildi.

Bu sorunun, toplumdaki siyasi atmosferden etkilenildiği ve damgalanmaktan korkulduğu için kurumlarda dile getirilmediği, üstünün örtüldüğü, kurumsal yükümlülüklerin bu yüzden yerine getirilmediği, tercümanlık ya da tercüman bulma işinin sağlık çalışanına yüklendiği, bunun da işleri aksattığı ifade edildi. Hastanın en temel hakkı olan sağlık hizmeti alma hakkının etkin bir şekilde verilmesi için hastanın anlaşılması ve sağlık personeli tarafından verilecek bilgilerin karşı taraf için anlaşılır olması gerekmektedir. Burada yaşanan sorunların aynı zamanda sağlık emekçilerinde yetersizlik ve tükenmişlik hissi uyandırdığı da kadın emekçiler tarafından ifade edildi.                                                                     

Anadilde sağlık hizmetinin, evrensel nitelikli sağlık hizmeti almanın temel ve öncelikli bir unsuru olduğu belirtilirken; bu sorunun üstünün örtülmemesi, geçici çözümler yerine anadilde sağlık hizmetini geliştirici etkili ve kalıcı çözümlerin uygulanması ve bunun sorumluluğunun sağlık emekçilerine yüklenmemesi, kurumsal sorumlulukların yerine getirilmesi gerektiği ifade edildi.

Özellikle kadın ve çocuk gibi hem sosyo-ekonomik hem de eğitim açısından dezavantajlı gruplarda bu sorunların daha gözle görüldüğü ve bunun sağlık hizmeti alma açısından da eşitsizlikler yarattığı yaptığımız çalışmada öne çıkan sonuçlardandı. Özellikle cinsiyet bazlı mahremiyet konularından dolayı kendini ifade etmekte zorlanan kadınların bir de dil problemiyle karşılaşınca kendini ifade etmekte yetersiz kaldığı sağlık emekçisi kadınlar tarafından dile getirildi.

Bu da bize gösteriyor ki anadilde sağlık hizmeti etnik bir kimliği belirtmek ya da toplumsal gerilimlerde kullanılan bir unsur olmaktan çıkıp nitelikli, evrensel sağlık hizmeti hakkının temel şartı olmalıdır.

Fotoğraf: Pexels