“Şunu söylemeliyim ki, tatlı yapmak benim için nefes almak gibi bir şey. O kadar hayati. Elime bir küp şeker geçmesi yeterli, iş bitmiştir…”

Sepideh Gholian’in ikinci kitabı “Kadınlar Koğuşu Tatlıcılar Kulübü, hapishanenin o soğuk ve sert gerçekliğini sıcak bir isyanla harmanlıyor. 2024’de İran’da ilk kez okuyucuyla online platformda buluşan bu kitap, İran’da kadınların kendilerinden illa bir iz bulduğu bir akışa sahip. Şimdi Nâra Kitap tarafından Türkçeye çevrilerek yeni okuyucularla buluşacak olması Sepideh Gholian’ın en çok arzuladığı, bu kitabın tüm kadınlara ulaşmasına, önemli katkısı olacak.

Birlikte umudu yeşerten kadınlara

Sepideh Gholian daha önce de 2020’de “Tilapia Hurülazim’in Kanını Höpürdetiyor” adlı kitabında hapishanede maruz kalınan zorluklara ve kadın mahkumların çektiği çilelere tanıklık etmişti. Sepideh Gholian bu kitabında İran’da rejimin hapishanelerinde işkencelere, korkulara ve kadınların ölüm ile burun buruna yaşamlarına dikkat çekerken umudu, aslında birlikte umudu yeşertmeyi gösteriyor. Sabırla, dirençle ve birliktelikle…

Cumartesi tatlısı: Fil Kulağı

“Fil Kulağı tatlısını cumartesi günleri pişirmelisiniz, çünkü biz cumartesileri pişirirdik. Bir kilo unla bir sürü fil kulağı yapılabilir. Böylece pazar günkü görüşlerimiz çok tatlı geçerdi... Hem çok çok tatlı yapabilirsiniz hem de dengeli. Şekli şemali de sizin elinizde. Kare, üçgen, fil kulağı şeklinde, her türlüsü güzeldir. Ben kendim hep üçgen yaparım, Nilüfer kareden hoşlanır, Sepide Kaşani ise fil kulağı şeklinden.”

Cezaevinde ölen kadının anısına adanan tatlı

Fil kulağının tarifi, Makkiye Neysi’nin anısına adanmış bir tarif. Erkek kardeşi tarafından göğsü yakılan tutuklu bir kadın. Makkiye, cezaevinde hastalandı ve hapishane yetkililerinin ihmalkarlığı yüzünden hayatını kaybetti. Nilüfer dediği Nilüfer Bayani, Sepideh ise Sepideh Kaşani; rejime karşı çeşitli suçlamalarla yıllarca hapiste kalan kadınlar…

İsimler ve anlatılar gerçeğe dayanıyor

Sepideh Gholian kitaba dair bir röportajında, “Kitapta, benim olup olmadığım belli olmayan ve adı geçmeyen kadın karakter dışında tüm isimler gerçektir. Sadece bazı nedenlerden dolayı mekan değişiklikleri yaptım. İsimlerin hepsi gerçek ve tüm anlatılar harfi harfine gerçeğe dayanıyor. Ancak hayal gücü hepimizin hayatının tuzu biberidir…” diyor.

İçerideki hayat tariflere gizlenmiş

Aslında Sepideh, içeride yaşanan tüm süreçleri çok incelikli bir şekilde raporlamış. Yaşananları tariflerde gizlemiş, rivayetler değil gerçekleri kalıcı hale getirmiş. Kitabın bende uyandırdığı ilk hissiyat, mücadelede inat ve gerçek bir mutluluk arzusunun, un, şeker, sıvı yağ, badem ve tereyağının arasında bir ürüne dönüşmesi ve gerçek olması. Dokunabileceğin, tadabileceğin ve koklayabileceğin... Rahat bir nefes alma fırsatı gibi.

Kitap, kadınların anıları ve hikayeleriyle devam ediyor ve işin en başına, ‘o kadının’ Buşehr Cezaevinde ilk kez bir pastacılık atölyesi kurduğu günlere uzanıyor. Ondan ve diğer kadınlardan fışkıran o yaşam enerjisi, cezaevinin karanlığına ışık saçıyor… Ancak sadece İran değil, kitabın her hikayesi bu coğrafyada yaşayan tüm kadınların kendinden bir iz bulabileceği bir yerde duruyor.

Ve ama birkaç cümle de Sepideh için: 2018’de Yeditepe işçilerinin grevleriyle yeni evreye geçen mücadelen ve azmini tarif etmek zor. Seni bir hapishaneden daha zor başka bir hapishaneye sürüklüyorlar, suçlamalarını ağırlaştırıyorlar ve bu son 8 yıldır böyle. Seninle tanıştığımız günün üzerinden yıllar geçiyor. Ancak aramıza giren sınırlar, parmaklıklar ve dikenli teller, senin bağını bu coğrafyada mücadele eden tüm kadınlarla kesmediği gibi güçlendirdi. Başarana kadar devam edeceğiz biliyorum, biliyorsun…

Fotoğraf: Kitap kapağı