Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES), 4 Mart’ta Meclise sunulan ve bugün görüşülmesi beklenen “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ile ilgili yazılı açıklama yayımladı. SES, teklifte çocukların, kadınların, yaşlıların ve engellilerin korunmasının amaçlansa da, her alanın ihtiyaçlarını dikkate almayan ve tarafların görüşünü almayan bir “torba yasa” mantığıyla hazırlandığını vurguladı.

İsim değişiyor, hizmet geriye gidiyor

SES açıklamasında, kanun teklifinde çocuk evleri sitelerinin “Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezleri” olarak tanımlandığı belirtildi. Açıklamada, “Çocuk Destek Merkezleri” tanımının “ihtisaslaştırılmış çocuk evleri sitesi” olarak değiştirilmesi veya “ilk kabul üniteleri” yerine bu merkezlerin müstakil sosyal hizmet kuruluşu haline getirilmesinin, çocuk koruma sistemindeki sorunları tek başına çözmeye yetmediği vurgulandı. Sahadan gelen bilgilere göre, ev tipi modellere geçiş ifadelerine rağmen uygulamada değişiklik olmadığı, 10 kişilik evlerde 18-19 çocuğun kaldığı ve kurumların fiziksel kapasitesinin yetersiz olduğu tespit edildi.

SES, illerdeki İlk Kabul Ünitelerinin müdürlük olarak hizmet vermeye başlamasına rağmen fiziksel kapasitelerinde bir iyileşme olmadığını belirtti. Ağır istismar vakaları nedeniyle çocukların güvenliği riske girerken, binalara tabela asılması ve aile görüşmelerinin bu merkezlerde yapılması, görüşme odalarının dahi bulunmaması gibi sorunların yaşandığı belirtilen açıklamada, Çocuk Koruma İlk Müdahale ve Değerlendirme Merkezlerinin müstakil bir sosyal hizmet kuruluşu haline getirilmesini tek başına olumlu bir adım olarak değerlendirmenin mümkün olmadığı vurgulandı. Fiziksel kapasite eksiklikleri, kadro yetersizlikleri ve bütçe kısıtlamaları dikkate alındığında, kurumların adının veya niteliğinin değiştirilmesinin kanun teklifindeki amaçlarla uyumlu olmadığı vurgulandı.

Bakımevleri ve huzurevleri kamulaştırılsın

SES, kanun teklifinde yaşlı ve engelli bakım merkezlerinin faaliyetlerinin sonlandırılmasının ardından oluşturulması öngörülen “güvence mekanizması” ile ilgili olarak, bakım krizinin derinleştiği ve mevcut kamusal merkezlerin yetersiz olduğu bir koşulda bunun yeterli olmayacağını vurguladı. Açıklamada, yapılan değişikliğin yalnızca çeşitli sebeplerle kapatılan özel sosyal hizmet kuruluşlarında bakım gören yaşlı ve engellilerin mağdur olmamasını sağlamaya yönelik olduğu belirtildi.

Açıklamada, özel bakım merkezlerinin açılmasının ve bu merkezlerde hizmet verilmesinin parasız sosyal hizmet hakkına ve hak temelli sosyal hizmet anlayışına aykırı olduğunu belirtilerek, 16 ilde huzurevi bulunmadığı, birçok ilde huzurevine yerleşmek için binlerce yaşlının sıra beklediği, bu durumun 18 yaş altı bireyler ve engelliler için de geçerli olduğu ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, illerdeki özel bakım merkezlerinin tekelleştiğine dikkat çekildi. Bazı merkezlerin “adrese teslim” açıldığı iddialarına işaret edilerek, Bakanlık denetimlerinin yapılmadığı ve sorumlular hakkında disiplin cezası uygulanıp uygulanmadığının açıklanması gerektiği vurgulandı. SES, aksi takdirde geçmişteki şeffaf ve adil olmayan idari ve adli soruşturma süreçlerinin devam edeceğini belirtti.

Kamu hizmetinin kamu eliyle yapılması gerektiği vurgulanan açıklamada, özel bakım merkezleri ve huzurevlerinin kamulaştırılması talep edildi. Evde bakım ücretlerinin en az özel bakım merkezlerine bir engelli adına ödenen miktarla eşitlenmesi gerektiği belirtilen açıklamada, özel bakım merkezleri açılış, iş ve işlemlerinin bağımsız kurumlarca denetlenmesi gerektiği ifade edildi.

Ücretsiz, erişilebilir kreş şart!

Ücretli doğum izninin 8 haftadan 16 haftaya çıkarılmasına ilişkin SES, kadınların bu hakkı kullanırken güvenceye ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Açıklamada, kamu ve özel sektörde nitelikli, ücretsiz, erişilebilir ve anadilde hizmet veren kamusal kreşlerin yaygınlaştırılmasının zorunlu olduğu belirtildi. “Kreş hizmeti, zorunlu bir hak olarak eğitim sistemine dahil edilmeli ve kamu kurumlarının kreş açması kanunen zorunlu hale getirilmelidir” ifadeleri kullanıldı.

SES Genel Merkezi, iktidarın bugüne kadar yaptığı düzenlemeleri hizmet sunan örgütlerin görüşlerini almadan ve bütüncül olmayan bir biçimde gerçekleştirdiğini belirterek, “SES olarak; halk ve emekçiler yararına sosyal hizmet sunumu mümkündür. Yeter ki iktidarlar, hizmet sunan emekçileri ve halk örgütlerini sürece dahil etsin. Biz bağımlılık yaratan ve siyasi çıkarlar üzerinden kurgulanan değil, hak temelli sosyal hizmet istiyoruz” çağrısında bulundu.

Görsel: SES