Mecliste bütçe görüşmeleri devam ederken, okullarda bir öğün ücretsiz ve nitelikli yemek hakkı iktidar tarafından görmezden gelinmeye devam ediliyor. Üstelik Eğitim-İş Sendikasının, hazırladığı “öğrencinin yemeği kamunun sorumluluğu” raporuna göre; merkezi yönetim bütçesinin yalnızca yüzde 1.36’sı ile bir yıl boyunca okul öncesi ve zorunlu eğitimdeki 15.2 milyon öğrencinin tamamına her okul günü bir öğün ücretsiz yemek verilebilir. 

Eğitim-İş’in raporuna göre, 15.2 milyon öğrencinin tamamına 180 okul günü boyunca bir öğün sağlamanın yıllık maliyeti 255.9 milyar lira. Bu tutar merkezi yönetim bütçesinin yalnızca yüzde 1.36’sı. Sendika konuyla ilgili, “Yıllardır öne sürülen ‘Bütçe yetersiz’ mazeretini kabul etmiyoruz. Bu bilinçli bir siyasi tercihtir. Kamusal kaynakların ilk önceliği, çocuklar olmalıdır. Kamu kaynaklarından sermayeye aktarılarak çocukların ucuz ve güvencesiz işçi yapılabildiği bir ülkede, çocuklarımızın tabağı söz konusu olduğunda bütçe yetersizliğinden bahsetmek ironiktir” eleştirilerini dile getirdi.

‘Yoksulluk görünür hale geldi’

Okul yemeğinin hayırseverlik projesi olmadığını ifade eden Eğitim-İş okullardaki çocuk yoksulluğunun daha görünür hale geldiğini belirterek “Zorunlu eğitim sürecindeki çocuklarımızın öğrenebileceği, sağlıklı kalabileceği asgari koşulları sağlamak devletin anayasal yükümlülüğüdür. Deneysel çalışmalar ve bulgular, iyi tasarlanmış okul yemeğinin çocukların büyümesini, öğrenme süreçlerini ve okula bağlılıklarını desteklerken düşük gelirli hanelerin gıda harcamalarını yüzde 10 ile 20 arasında azaltabileceğini göstermiştir” açıklamasını yaptı. 

Faize 4 trilyon lira, askeri harcamalara 3.4 trilyon lira

Çocuklar okula aç giderken, 2027 bütçesinde faize ayrılan rakam 3 trilyon 975 milyar lira oldu. Yine bütçede “savunma” adı altındaki askeri harcamalar kalemi 3 trilyon 454 milyar liraya çıktı. Diyanete ayrılan pay ise 229,1 milyar lira oldu.

‘Her 5 öğrenciden 1’i öğün atlıyor’

Avrupa İstatistik Ofisi verilerine yer verilen açıklamada 18 yaş altındaki çocukların yüzde 37.6’sının yoksulluk ve sosyal dışlanma sorunu yaşadığının altını çizen Eğitim-İş, “Bu oranla Türkiye, Avrupa ülkeleri arasında ilk sırada. Türkiye’de 15 yaşındaki her beş öğrenciden biri parasızlık nedeniyle haftada en az bir öğün atlıyor. 2022 TÜİK verilerine göre her gün et, tavuk veya balık tüketebilen çocukların orası ise yalnızca yüzde 12.7” ifadelerini kullandı.

Eğitim-İş ayrıca, “Dünyada en az 460 milyon çocuk okul yemeğinden yararlanıyor ve bunun yüzde 99’u ulusal bütçelerden karşılanıyor. Avrupa Birliği’nin 27 üyesinden 26’sında okul yemeği programı var. Türkiye, ulusal bir okul yemeği programı bulunmayan nadir ülkelerden biri ve 113 ülkenin üye olduğu ‘Uluslararası Okul Yemeği Koalisyonu’nda’ yer almıyor.” açıklamasını yaptı.

Beslenme ifadesi çıkarıldı, öneriler kabul edilmedi

2019 Cumhurbaşkanlığı yıllık programında, “İlkokullarda okul yemeği programına başlanacaktır” ifadesinin yer aldığını belirten Eğitim-İş, “On birinci kalkınma planı dezavantajlı bölgelerden başlayarak okul yemeğine geçilmesini öngörüyordu fakat plandan ‘beslenme’ ifadesi çıkarıldı. MEB, şubat 2023’te okul öncesinde ücretsiz yemeği bir genelgeyle başlatmasına rağmen uygulamayı deprem bölgeleri dışında durdurdu. Ayrıca TBMM’ye 2022, 2024 ve 2025’te sunulan ücretsiz okul yemeği önerileri kabul edilmedi” diye belirtti.

Fotoğraf: Evrensel