Seçim 2023
29 Aralık 1879 | Norveçli kimyager, kadın hakları savunucusu Ellen Gleditsch doğdu
Lise yıllarında büyük başarı elde eden ancak bir kadın olduğu için üniversite sınavlarına girmekten men edilen Ellen Gleditsch, bu engellere rağmen sayısız başarıya imza attı, üstelik faşizme rağmen!

Norveçli kimyager, kadın hakları savunucusu Ellen Gleditsch 29 Aralık 1879'da doğdu, 5 Haziran 1968'de öldü.  

Ellen Gleditsch 11 çocuğun en büyüğüydü ve eğitimli orta sınıf bir ailede büyüdü. Babası bir tabiat bilgisi öğretmeniydi, annesi kadın hakları için çaba harcayan bir entelektüeldi. Liseyi yılın en iyisi olarak bitirmesine rağmen, bir kadın olarak üniversite sınavlarına girmekten men edildi, 1897'de eczacı olarak çıraklık yaptı. Farmakoloji asistanı olarak yaptığı çalışma sayesinde, 1902'de Tromsø'da kimya ve farmakoloji alanında akademik olmayan bir unvan elde edebildi ve sonunda Oslo Üniversitesi'nde (1902–1907) kimya çalışmalarına başlayabildi.

1907–1912 yılları arasında Paris'e gitti ve Sorbonne Üniversitesi'nde okurken Marie Curie'nin Institut du Radium laboratuvarında asistanı olarak çalıştı. Curie'nin laboratuvarında kendi projeleri üzerinde çalışabildi ve radyoaktif maddelerin kimyasal bileşimini araştırmaya başladı.

1909'da radyumun yarı ömrü üzerine (Yarı ömür, o radyoaktif maddeyi oluşturan atomların yarısının diğer bir elemente dönüşmesi için geçmesi gereken süredir) bilimsel makalesini yayınladı.

1912'de öğretim görevlisi ve araştırmacı olarak çalıştığı Oslo Üniversitesi'ne döndü. İki yıl sonra Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmek ve Yale Üniversitesi'ndeki daha iyi donanımlı radyokimya laboratuvarında araştırmalarına devam etmek için bir burs aldı. Bertram Boltwood'un laboratuvarında çalıştı ve 1686 yıl olarak hesapladığı radyumun yarı ömrü üzerine araştırmasını tamamladı. Araştırmacılar daha hassas ölçüm seçenekleriyle 1620 yıla düzeltene kadar bu değer 35 yıl boyunca tartışmasız kaldı.

1916'da kariyerinin geri kalanında ders verdiği Oslo Üniversitesi'ne geri döndü, ancak 1929'a kadar profesör yapılmadı.1920'lerde Gleditsch, Norveç'te radyoaktivite üzerine ilk araştırma grubu kurdu ve 1916 ile 1946 arasında Oslo Üniversitesi'nde bir radyokimya laboratuvarı kurmaya çalıştılar. Ağırlıklı olarak klorun atom ağırlığının belirlenmesi üzerine çalıştığı bu dönemde, ağ oluşturma, hibe başvuruları, yurt dışı gezileri, öğretim ve lisansüstü destek yoluyla laboratuvarın kurulmasına önemli ölçüde kaynak sağladı. Oslo Üniversitesi Kimya Enstitüsü'ndeki Nükleer Kimya Bölümü, Gleditsch'in araştırma grubundan çıktı. Gleditsch çalışmalarında ve akademik kariyerinde karşılaştığı zorluklar nedeniyle, kendisini genç kadınları bilimsel faaliyetlere katılmaya teşvik etmeye adadı. 1926 ile 1929 arasında Uluslararası Bilim Kadınları Federasyonu'nun başkanlığını yaptı.

1940'larda daha önce Almanya'dan sürgüne gönderilen bilim adamlarını desteklediği için illegal çalışmak zorunda kaldı. Laboratuvarını bir sığınak olarak sundu, zulüm görenleri evinde sakladı ve direniş grupları için mesajlar iletti. 1943'te laboratuvarı arandıktan sonra birçok tutuklama oldu.

Gleditsch, bazı popüler bilimler de dahil olmak üzere yaklaşık 150 makale ve kitap yayınladı.

İlgili haberler
24 Aralık 1908 | Nazi rejimine karşı direniş savaş...

Avusturyalı öğretmen ve Nazi rejimine karşı direniş savaşçısı Stefanie Kunke tutuklandı, sürüldü ve...

23 Aralık 1867| Afro Amerikalı Madam C.J. Walker

Amerika’nın ilk imparatorluk kuran, bariyerleri yıkan, kendi çabalarıyla milyoner olmuş, siyahi olma...

22 Aralık 1942 | Kızıl Şapel direniş örgütü kurucu...

Yaşamının erken döneminde Nazi yanlısı olsa da sonrasında anti-faşist harekete katılan ve Kızıl Şape...