Neden kadınlar ‘fedakar’ olmak zorunda?
'Kadınların güçlü olmak zorunda bırakılmadığı, emeğinin karşılığını alabildiği, insanca çalışabildiği ve sosyal güvencelerle desteklendiği bir hayatı konuşmalıyız.'

Bazı kadınlar vardır; sabahın ilk ışıklarıyla evinden çıkar, akşamın karanlığında yorgun adımlarla evine döner. Gün boyunca ayakta kalır, müşterilere gülümser, rafları düzenler, kasada bekler, insanların çoğu zaman fark etmediği nice işi sessizce yapar. Eve döndüğünde ise mesaisi bitmez. Çünkü onu evde bekleyen başka sorumluluklar, başka hayat mücadeleleri vardır.

Bugün biraz da bu kadınlardan söz etmek istiyorum. Hayatın yükünü omuzlarında taşıyan, emeğiyle ailesini ayakta tutmaya çalışan, çoğu zaman kendi yorgunluğunu bile dile getiremeyen emekçi kadınlardan…

Bir markette çalışan bir kadın arkadaşımı düşünüyorum. Eşi sağlık sorunları nedeniyle çalışamıyor. Evin geçimini sağlamak, ihtiyaçları karşılamak, hayatı bir şekilde sürdürmek onun omuzlarında. Her gün işe gidiyor, saatlerce ayakta çalışıyor. Belki o gün canı sıkkın, belki evde başka bir sıkıntısı var, belki geceden gözüne uyku girmedi. Ama sabah olduğunda yine işinin başında.

Müşteriler alışverişlerini yapıp evlerine dönerken belki hiç düşünmüyorlar: O kasanın arkasında duran kadının da bir evi, bir ailesi, hastalıkla mücadele eden bir eşi, ödenmesi gereken faturaları ve yarınlara dair kaygıları var. Onun da yorulmaya, üzülmeye, dinlenmeye hakkı var. Onun da bazen birinin çıkıp "Nasılsın, iyi misin?" diye sormasına ihtiyacı var.

Üstelik kadınların emeği çoğu zaman yalnızca iş yerindeki çalışmalarıyla sınırlı değil. İşten çıkıp eve gittiklerinde ikinci bir mesai başlıyor. Yemek, temizlik, bakım, aile sorumlulukları… Toplumun kadına yüklediği görünmez görevler de cabası.

Emekçi kadın denildiğinde aklımıza fabrikalarda, tarlalarda ya da büyük iş yerlerinde çalışan kadınlar olduğu kadar market kasasında duran, temizlik yapan, hastalara bakan, pazarda tezgah açan, tekstil atölyelerinde çalışan, mutfaklarda ter döken kadınlar da gelmeli. Bu kadınların da bu mücadelenin en önemli parçaları olduğunu görmeliyiz.

Kadınların güçlü olması gerektiğini sık sık söylüyoruz. Ancak güçlü olmak, her zorluğa tek başına katlanmak anlamına gelmemeli. Kadınların güçlü olmak zorunda bırakılmadığı, emeğinin karşılığını alabildiği, insanca çalışabildiği ve sosyal güvencelerle desteklendiği bir hayatı konuşmalıyız.

Bugün markette kasanın arkasında duran o kadına, fabrikada makine başında çalışan işçiye, tarlada güneşin altında ter döken kadına, evinde hasta yakınına bakan kadına bir kez daha bakalım. Onlar yalnızca çalışmıyor; hayatı ayakta tutuyorlar.

Belki de artık kadınlara sürekli ne kadar fedakar, ne kadar güçlü olduklarını söylemek yerine, bu fedakarlığı ve gücü neden tek başlarına göstermek zorunda kaldıklarını sorgulamalıyız.

Fotoğraf: Ekmek ve Gül

İlgili haberler
AKP’nin 21 yılında kadınlar-2 | Güvencesizleşen, esnekleşen kadın emeği

21 yıllık iktidar boyunca kadın emeği hangi süreçlerden geçti, kadınlar hangi hakları için nasıl mücadeleler verdi, kadın emeğinde 21 yılın ardından son durum ne, bir bakalım...

Tütün tarlasında kadın emeği: Ömür tarlada geçiyor…

Hurinaz’ın 65 yıllık ömrünün 50 yılı tütün tarlasında geçmiş. Yaz kış çalışma bir yana, bu yaşında hala çalışıyor. Çocuklar işsiz, şehirde iş imkanı da kısıtlı…

Çin’de kadın emeği: Ucuz, esnek, aileyi önceleyen politikalar...

Yanı başımızdaki “Çin Malı” ürünlerin arkasında, buradan kilometrelerce uzakta nasıl bir emek süreci var? Çin’de kadın işçilerin yaşamına dair gözlemlerini Doç. Dr. Ceren Ergenç anlattı.


Editörden