Kadın konulu bir filmin ilk sahnesi, denizde erkek arkadaşlarıyla oyun oynayan genç kızlarla başlayınca; o neşeli, kahkahalı özgürlük anının bir tacizle mi, bir ölümle mi ya da başka bir trajik sonla mı biteceğini düşünerek gerildiğimi itiraf etmeliyim. Ve ekran karşısına mıhlanıp kaldım.

Doğrusu, filmin beş kız kardeşin aile içi baskıya maruz kalışını küçük kasaba atmosferi ve genel toplumsal ahlak zemini içinde oldukça iyi biçimde ortaya koyduğunu düşünüyorum. Üstelik ailede baskıyı temsil eden figürler baba, abi ya da anne değil; büyükanne ve dayı. Zaman zaman büyükanneye empati kurmaya çalıştığımı hissetsem de temsil ettiği otorite ağır bastı.

Evdeki kontrol; pencere demirleri, telefon yasağı ve bekâret “eğitimi” ile devam ederek evin koruma amaçlı bir mekândan çok bir hapishaneye dönüşümünü gözler önüne seriyor. Sonuç olarak ekonomik bağımlılığı ve “namus” denetimini birlikte sürdüren sınıfsal ve cinsiyetçi baskı, baştan sona her sahnede hissediliyor.

Kilitli bir dolapta katlanmış hâlde duran “Gezi tişörtü”, film karakterleriyle doğrudan bağ kuramasam da baskı ve şiddetin evin dışında da sürdüğüne işaret ediyor. Kızların evlenmeden kurtulamayacağı düşüncesi ise çok da yabancı olmadığımız bir toplumsal zemini yansıtıyor.

2015 yapımı Mustang, Fransa, Türkiye ve Almanya ortak yapımı bir drama filmi olup Deniz Gamze Ergüven’in yönetmenliğinde çekilmiş ve 97 dakika sürmektedir. Film, evde ve toplumda kızların karşı karşıya kaldığı baskıyı; sınıfsal eşitsizlik ve toplumsal cinsiyet bağlamında çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor. İzlenmesini öneririm.

Fotoğraf: Film afişi