1 Mayıs yaklaşırken, sömürünün “kader” olmadığını haykıran, kadınların ve çocukların görünmez kılınan emeğine ayna tutan eserleri bir araya getirdik. Orhan Kemal’den Suat Derviş’e, Adelheid Popp’tan Bernhard Kellermann’a uzanan bu liste, okuru bugünün yakıcı gerçeklerine karşı sesini yükseltmeye ve safını belirlemeye çağırıyor.

Alnında Mavi Kuşlar

1 Mayıs 1977 katliamının gölgesinde şekillenen Aysel Özakın’ın romanı Alnında Mavi Kuşlar, bir yanda İstanbul'un sanayi semtlerindeki işçi mahallelerine, grev hazırlıklarına ve yoksulluğa; diğer yandan Taksim ve çevresindeki entelektüel çevreler ve tartışmalarına bakış atıyor. Dönemin siyasal iklimi ve çatışmaları arasında, romanın ana karakteri Selda’nın toplumsal mücadele ile kendi iç dünyası arasındaki sorgulamalarını sarsıcı bir dille anlatıyor.

Tünel

Alman yazar Bernhard Kellermann’ın 1913’te kaleme aldığı Tünel romanı; Avrupa ve Amerika'yı okyanus altından bağlayacak devasa bir inşaatın hikâyesi üzerinden kapitalizmin kâr hırsını ve işçilerin ölümcül çalışma koşullarını sorguluyor.

Ekmek Kavgası

Toplumcu gerçekçi öykücülüğün ustalarından Orhan Kemal’in ilk öykü kitabı Ekmek Kavgası; ekmek peşinde koşan "küçük insanların" hayatlarını tüm ayrıntılarıyla ortaya döker. Fabrikalarda, sokaklarda ve hapishanelerde geçen öykülerden oluşan kitap, geçim derdinin insan onuruyla nasıl bir kavgaya dönüştüğünü anlatıyor.

Bir Kadın İşçinin Gençliği

Avusturya işçi kadın hareketinin öncüsü Adelheid Popp'un kendi yaşam öyküsü olan eser, 10 yaşında fabrikaya giren bir kız çocuğunun işçi sınıfının mücadelesine katılma sürecini anlatıyor. Bu anılar, işçi kadınların yaşadıklarının ‘kader’ olmadığını anlatırken onlara yol gösteriyor.

Popp, anılarını kaleme alma nedenini ise “Nasıl sosyalist olduğumu yazma gereksinimi duymam, yalnız ve yalnızca, yürekleri mücadele etme isteğiyle çarpan ancak başarabilecekleri inancını taşımadıkları için her seferinde yeniden geri çekilen sayısız kadın işçiye cesaret aşılamak istediğim içindir. Sosyalizm beni nasıl değiştirip güçlendirdiyse, aynı etkiyi başkaları üzerinde de yapacaktır” diyerek açıklıyor.

Önce Kadınlar ve Çocuklar

Yazınlarının merkezine yoksulları ve emekçileri oturtan Suat Derviş’in Önce Kadınlar ve Çocuklar kitabı, özellikle yoksul semtlerde kadın ve çocuklarla gerçekleştirdiği röportajların bir dizisi. İstanbul’dan kadın ve çocukların bir portesini önümüze sunan Derviş’in röportajları; okura ucuz emek sömürüsünün “önce kadınlar ve çocuklar “ile başladığını anlatırken güvencesiz çalışma koşullarını ve kadınların gündelik hayatlarında yaşadıkları yoksulluk ve eşitsizliklere de pencere açıyor.

 Bu hikayeler çamaşıra, tütüne, tarlaya giden hayatını 10 paraya ortaya koyan, çocuklarını güvencesiz bir halde bırakan kadınların hikayeleridir. Önce Kadınlar ve Çocuklar kitabına ilişkin Hazal Kar'ın yazısını okumak için TIKLAYIN