19. yüzyıl İngiltere’sinde, çocuk işçi sömürüsünün çok yoğun yaşandığı Londra’dayız. Paris ve Brüksel’den sonra Londra’ya ailesi ile birlikte sığınmak zorunda kalan Karl Marx’ın korkunç yoksulluk içinde borçlar ve hastalıklarla boğuştuğu yıllara gidiyoruz. Romanın kurgusu, en başta endüstri devrimiyle işçi sınıfının içinde bulunduğu durum, özel olarak çocuk işçiliği, patronların acımasız sömürü sistemi, işlemeyen yasalar, örgütlenme, başkaldırı, grev, dayanışma olarak düzenlenmiş.
İplik fabrikasında çalışan 13 yaşındaki Joe ve ev hizmetçisi kardeşi Beck’in Mohr ve General ile omnibüse binerken karşılaşmalarıyla başlıyor olaylar. Siyah derili, mağripli anlamına gelen “Mohr” Karl Marx’ın, “General” ya da “Angel” Frederik Engels’in lakaplarıdır.
O yıllarda İngiltere’de Endüstri Devriminin en acımasız gerçeği çocuk işçiliği. Madenlerde ve tekstilde 12-16 saat aralıksız çalıştırılıyor çocuklar. 1833-1847 yıllarında çıkarılan yasa çocukların 10 saatten fazla çalışmasını yasaklasa da denetimsizlik nedeniyle yasa dışı biçimde geceleri de çalıştırılıyorlar.

Burjuvazi için ‘uğursuz’ çocuklar 

Kling ailesinin en büyüğü baba, geçmişte sendikal çalışmaları nedeniyle fişlenmiş, işsiz kalmış, suskun ve neredeyse hayata küsmüştür. Joe ve ağabeyi Robin, hamile anneleri Mary ile aynı fabrikada çalışır. Polly yedi yaşında ve ev işlerini o görür. Becky ise çalıştığı kibrit fabrikasında iki yıl önce geçirdiği kaza sonucu sakat kalır. Annelerine doğru dürüst bir yatak almak için aylarca para biriktirmeye çalışan iki çocuğun hayal kırıklığıyla, sefalete isyan edip evi terk eden diğer ağabey Billy’nin gözü karalığı ve suça bulaşarak Kargalar Çetesini kurmasıyla devam eder roman.
Karga, edebiyatta ve kültürde genellikle gürültülü sesi, leşcil doğası nedeniyle egemenler tarafından "pis", " uğursuz" ve "tehlikeli" addedilir. Londra burjuvazisi de bu yoksul, üstü başı yırtık, aç çocukları da kentin görünümünü bozan, dışlanması gereken unsurlar olarak görür. Diğer taraftan kargalar zeki hayvanlardır ve en güç koşullarda bile hayatlarını sürdürme becerisine sahiptirler. Tıpkı Londra'nın kirli ama kıvrak zekalı, pes etmeyen, çalıp çırparak, kol kola yaşayan fakir çocukları gibi.
Özellikle Joe ve Kargalar Çetesinin lideri Billy ile olan tartışmaları, çete elemanlarının yaşadığı öfkeyi örgütsüz bir tepki olmaktan çıkarıp sınıf bilincine dönüştürecektir. Marx’ın teorisi ile sokaktaki çocuk işçilerin pratik mücadelesinin buluşmasını, yoksulluk ve sürgün zorluklarına rağmen umudun ve toplumsal dayanışmanın zaferini anlatarak sona erer roman. Çocukların gözüyle Marksizm’i öğrenmek isteyen herkese tavsiyedir.

Mohr ve Londra’nın Kargaları
Yazarlar: Vilmos Korn, Ilse Korn
Çeviren: Olcay Geridönmez
Kor Kitap

Kolaj: Canva pro