Son dönemde sosyal medya platformu X’te binlerce kullanıcının kadınlara yönelik cinsel ve dijital tacizleri gündemde. Binlerce kullanıcı X’in yapay zekası Grok’tan kadınların ve çocukların fotoğraflarını rızaları dışında bikinili ya da çıplak bir şekilde düzenlemesini istiyorlar. Bir kullanıcının iki çocukla ilgili çıplaklık içeren görsel üretme talebine de olumlu yanıt veren Grok daha sonra özür açıklaması paylaştı. Bu özür açıklaması X’in resmi bir açıklaması biçimde değil, X kullanıcısı bir profilin Grok’tan “özür dilemesini” talep ettiği bir paylaşım sonucunda gerçekleşti.

Bu paylaşımda güvenlik önlemlerini ihlal ettiğini ve xAI tarafından incelemede olduğu da yazıyor. X’ten resmi bir açıklama ve özür ise hâlâ yok.

AI Forensics yaptığı bir çalışmada, Grok tarafından üretilmiş 20 binden fazla görüntüyü ve kullanıcılar tarafından yapılmış 50 binden fazla isteği analiz ettiğini bildiriyor. Çalışma, X’te yapay zeka aracılığıyla şiddete uğrayan kişilerin yüzde 53’ünün üretilen görsellerde “asgari ölçüde kıyafetli” olduğunu, bu kişilerin ise yüzde 81’inin kadınlardan oluştuğunu belirtiyor. Copyleaks’in 31 Aralık tarihli tahminlerine göre ise Grok, dakikada ortalama bir adet rıza dışı cinsel içerikli görüntü oluşturdu.

Sermayenin çıkarı ve tacizin failleri

X’in sahibi Elon Musk ise Grok’tan kendisini bikinili gösteren bir görsel üretmesini isteyerek ortaya çıkan görüntüyü “mükemmel” olarak nitelendirmeyi tercih etti. Grok’un bu amaçla kullanılmaya devam edilmesi Elon’ın istediği bir şey olacak ki dalga geçerek teşvik etmeyi tercih ediyor. Grok aracılığıyla gerçekleşen cinsel taciz ve istismar vakaları açısından birden fazla suçlu tespit edebiliriz.

Bunlardan ilki, güvenlik açığı bırakan, daha fazla kâr sağlamak için bu açığı tartışma konusu haline dahi getirmeyen Elon Musk ve xAI’ı. Bir diğeri Grok’u bir cinsel taciz ve istismar aracı olarak kullanan X kullanıcıları. Yapay zekanın taciz amaçlı, rıza dışı görseller üretmesini engellemek için yeterince güvenlik önlemi almayanların da bunu kullanarak tacizi gerçekleştirenlerin de yaptırımlarla karşılaşması gerekiyor. Bu tarz olaylarınsa bir daha yaşanmaması için xAI’ın ve X’in köklü değişikler yapması gerektiği kesin. Grok gibi bir yapay zekayı dolaşıma sokmadan önce yapılması gereken ilk işlerden biri Grok’un taciz ve istismara karşın nasıl kullanılmayacağını tespit etmek olmalı.

Bunun yapılmadığı durumda Grok’un kitlesel bir taciz aracı olarak kullanıldığını görüyoruz. Binlerce kadının dijital tacize uğramasına yol açan bu ihmalin bedelini kadınlar ve kız çocukları ödüyor; itibar kaybı, psikolojik zarar, şantaj riski ve çevrimiçi tacizin normalleşmesiyle karşı karşıya kalıyorlar.

Israrlı mesajlar, yorumlar, kadınların rızası dışında fotoğraf atma gibi çok çeşitli biçimlerde gerçekleşen taciz ve şiddet yapay zekanın gelişimi ve erişiminin artmasıyla birlikte boyut atlamış oldu. Dijital ortamda gerçekleşen tacizin cezasız bırakılması ise kadınların kendini güvensiz ve aşağılanmış hissetmesini komik bulanlar tarafından bir ödül olarak görüyor.

Çözüm geri çekilmek değil

Bu olanlara bakılınca korunmak için yapılması gereken artık fotoğraf paylaşmamak, hesabını gizlemek ve hatta izole olmak gibi gözüküyor olabilir. Fakat biz sokaklarda meydanlarda nasıl kadına şiddete ve devletin cezasızlık politikalarına karşı mücadele ediyorsak dijital tacizlere karşı da o şekilde mücadele etmek tek kurtuluş.

Günümüzde gerçekleşen hemen hemen her gelişme kapitalizmin şiddetini körükleyecek bir araçsa bizim için de mücadele bunu değiştirecek tek şeydir. Karşımızda duran kitlesel tacizlere ve örgütlü nefrete karşı biz kadınlar güçsüz ve sessiz olmak zorunda değiliz. Çünkü biz bundan daha güçlü bir mücadelenin içindeyiz. Yıllardır yıldırılmaya, baskılanmaya ve ikinci cinsiyet olarak konumlandırılmaya çalışılan kadınlar yılmadı; bu yüzyılın baskı aracı haline getirilmeye çalışılan teknoloji karşısında da biz yılmayacağız. Korkmadan, saklanmadan, utanmadan fotoğraf paylaşacağımız günleri de biz getireceğiz. 

Kolaj: Canva Pro