Geçtiğimiz günlerde Eskişehir’de iki kitap üzerinden bir imza günü ve söyleşi gerçekleştirildi. Söyleşinin ismi şuydu: Karma Örgütlerde Feminist Mücadele. Ayşegül Sandıkcıoğlu’nun “Duygusal Olan Politiktir – KESK’li Kadınların Mücadele Deneyimleri” ve Fatma Nevin Vargün’ün “Heval, Sen Daha Özgürleşmedin mi?” kitaplarıydı üzerine söyleşilecek kitaplar.
İsmiyle müsemma tartışmanın feminist perspektifle yürüyeceği aşikârdı ama KESK’li kadınların deneyimleri de söz konusu olunca KESK’li bir kadın olarak sendika içerisinde en zorlandığımız alanlardan biri olan kadın mücadelesi deneyimlerinin tartışılmasına tanıklık etmek istedim. Yazarlar öncelikle kitaplarına verdikleri isimlerden bahsettiler. Ayşegül Sandıkcıoğlu’nun kitabı bir söyleşiler dizisi aslında. 16 KHK’lı ihraç kadın emekçiyle ihraçları ve sonrası deneyimlerini konuşmuş, kitaplaştırmış. “Duygusal olan politiktir” demiş çünkü bu söyleşiler sırasında aslında tüm kadınlara yaşatılan duyguların, örneğin kırgınlık gibi, yorgunluk, tükenmişlik gibi ne kadar da ortak olduğunu ve onlara bu duyguları yaşatanın ne kadar da politik olduğunu anlatmak istemiş. Doğru söze ne denir?
Fatma Nevin Vargün ise HADEP sürecinde kadın kolları çalışmaları yürüten bir kadınken genç kadınların içerisindeki tek evli, çocuklu kadın olduğu için kitabına ismini veren cümleyi genç hevallerinden ne çok duyduğunu söyleyerek anlatıyor.
Söyleşi, yer yer soru cevaplarla, yer yer yazarların aktarımlarıyla KESK özelinde ama tüm karma örgütlerde kadınlara nasıl alan bırakılmadığı, erkeklerin nasıl kadınları anlamadığı, kadınların tüm angaryalarıyla beraber bir de örgütlenme çalışmalarının içerisinde olmalarının ne kadar zorlayıcı olduğunu anlatan deneyim aktarımlarıyla devam etti. Deneyimler elbette hepimiz için çok ortaktı. İş mesaisi ve ev yüklerinden sonra mücadelenin içinde olmak, örgütlü olmak biz kadınlar için üçüncü bir mesai oluyor. Yorgunuz, yılgınız, kendimizi var edebilmek için çok çok çaba sarf etmek zorundayız. Tüm bunlarda en azından o salondaki kadınlarla (çoğunlukla kamu emekçilerinden oluşan emekçi bir toplam) ortaklaşamayacağımız hiçbir taraf yok. Ancak beni ortamdan yabancılaştıran ve söyleşiden uzaklaştıran kısım bu yaşadıklarımızın sebeplerine dair ortaya konanlar ve çözüme dair ortaya konamayanlar oldu.
Sendikalardaki “sosyalist abilerin” kadınlara ne kadar alan bırakmadığından başlayan yaklaşım, “sosyalizmden sonra kurtulacakmışız, hadi oradan yok öyle bir şey”e kadar vardı. Sosyalistlerin feminizmden korktuğu, hâlbuki feminizmin sadece “kadın erkek eşittir” dediği, böyle bir sadelik olduğu da öne sürüldü. “KESK’te eş başkanlığa, kadın meclislerine bile karşı çıkanlar olduğu”, hele bir de bu karşı çıkışın içerisinde olan “makbul” kadınların olduğu en çok da onlara kırıldıkları da belirtildi. Bir de dinleyiciler arasından 19 yıllık evliliğini sonlandırdığı adamın da diyalektiği çok iyi bilen ama kadın meselesi deyince afallayan bir sosyalist olduğu deneyimi de paylaşılınca işte her şey tastamam olmuştu. Peki, çözüm neydi? Yahu ne olacak, elbette daha çok feminizm. Çözüme benzer bir öneri olarak da erkeklerin kendilerini geliştirmeleri, dünyadaki örnekleri incelemeleri ve erkeklik atölyeleri yaparak kendilerini özgürleştirmeleri önerildi.
Öncelikle belirtmek isterim ki karikatürize edilen bıyıklı sosyalist abi eleştirilerden artık hayli sıkıldık. Kendine sosyalist diyen herkesin dünyayı ve sosyalizmi aynı biçimiyle anlamadığı zaten önce sosyalistlerin söylediği bir şeydir. Sistemin kendine sunduğu hegemonyanın, egemenliğin konfor alanından son derece habersiz ve/veya memnun olan sosyalist erkek yok mu? Olmaz mı? Ama varlıkları sosyalizmi yanlışlamaz. Olsa olsa kapitalist üretim ilişkileri içerisindeki çürümeden bağımsız olmadıklarını gösterir. Bilimsel sosyalizm bir rehberdir. Kadınlar için de öyledir. Bir yol haritası çıkarır; sebepleri, sonuçları ve çözümü gösterir. Sınıflı toplumlarla beraber başlamıştır kadının ikincilleşmesi meselesi der ve tarihsel materyalist bir bakışla sorunu ortaya koyar. Kendinden önceki dönemlerin bağrından aldığı ataerkiyi kapitalizmin ihtiyacı doğrultusunda kadının emeğini sömürmede nasıl kullandığını anlatır. Sorunun sebebini doğru koyduğu için çözümü de vardır; sınıflı toplumlardan kurtulmaktır çözüm. Bunu yaparken de çözümü devrim sonrasına ötelemez. Kadınlara mücadele etmeyi önerir ama mücadelesini nihai hedef olarak işçi sınıfının iktidarına bağlamazsa kesin çözüme ulaşamayacağını söyler. Çünkü kapitalizmin ataerkil karakterde olduğunu söyler. Tarihler ötesi, ne zaman başladığı, nasıl başladığı, nasıl sonlanacağı belli olmayan bir ataerkiyi kabul etmez. Metafizik bulur bu yaklaşımı. Feminizmlere dair eleştirisi de buradan başlar.
Görüngülerde kaybolup sorunu da çözümü de ıskaladıklarını düşünüyorum. Hele ki “kadın erkek eşittir” demenin feminizm olduğu indirgemeciliğini asla kabul edemeyiz. Bu indirgemenin kendisi mücadelenin tam ortasındaki sosyalist kadınları yok saydığı için de itiraz ediyoruz. Hayır, eşitlik mücadelesi veren sosyalistler olarak varız ve feminist olmak zorunda değiliz. Çünkü itirazımız politik ideolojik bir itiraz.
Sendikalarda toplamının nasıl oluştuğu, nereden sorumluluk aldıkları belli olmayan meclislerin kararlarının, seçilmiş yürütmelerce itirazsız uygulanmak zorunda olduğu biçimin sendikaların içini boşalttığını düşünüyoruz. İtirazımız, bunları dayatan sendikal anlayışın ta kendisine. Adına toplumsal hareket sendikacılığı denen anlayışın bugün sendikaları emek örgütü olmaktan, emekçilerden, iş yerlerinden kopardığını yaşayarak görüyoruz. İş yerlerinde bir araya gelmenin, emekçilerin ortak sorunları için her neredelerse orada birleşmelerinin yerine, bir avuç “sendikacının” onların yerine mücadele etmesini koyan bu anlayışın sınıfa bir hayrı olmadığını biliyoruz. Bu nedenle sınıf sendikacılığında ısrar ediyoruz.
Evet, kız kardeşim… Deneyimimiz ortak, derdimiz ortak. Ama kurtuluşumuz aynı tarafta olanların yan yana gelmesinde. Kurtuluşumuzun yolu sosyalizmde.
Görsel: Canva Pro yapay zeka
- EN SON
- ÇOK OKUNAN
- ÖNERİLEN






















