DİSK-AR, Sendikalaşma ve Toplu Pazarlık Raporu’nu yayımladı. Ocak 2026 tarihli raporda, Türkiye’de sendikalaşma ve toplu iş sözleşmelerinden (TİS) yararlanma oranlarına dikkat çekildi. Rapora göre, Türkiye’de resmi sendikalaşma oranı yüzde 14,5 iken, kayıt dışı çalışan işçiler de hesaba katıldığında fiili sendikalaşma oranı yüzde 12’ye düşüyor. Kadın işçiler açısından ise tablo çok daha ağır: Her 10 kadından yalnızca biri sendika üyesi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre, Ocak 2026 itibarıyla sigortalı olarak çalışan 16 milyon 699 bin 84 işçinin yalnızca 2 milyon 431 bin 790’ı sendikalı. Bu da resmi sendikalaşma oranının yüzde 14,5 olduğunu gösteriyor.

Sendikalaşma oranları kamu ve özel sektörde ise ciddi farklılıklar gösteriyor. Özel sektörde çalışan 15 milyon 757 bin işçinin yalnızca 1 milyon 76 bini sendikalı. Kayıt dışı çalışan işçiler de hesaplamaya dâhil edildiğinde, özel sektörde fiili sendikalaşma oranı yüzde 5,9’a kadar düşüyor. Kamu sektöründe ise 1 milyon 602 bin işçinin 1 milyon 210 bini, yani yüzde 75,8’i sendikalı.

Kadın işçilerin sendikalaşma oranları ise erkek işçilere kıyasla oldukça düşük. Rapora göre kadınlar toplam işçilerin yüzde 34,5’ini oluştururken, kadın sendika üyeleri toplam sendika üyesi işçilerin yalnızca yüzde 24,7’sini oluşturuyor. Türkiye’de çalışan 6,4 milyon kadın işçinin yalnızca 601 bini sendika üyesi. Bu da kadın işçilerin sendikalaşma oranının yüzde 9,3’te kaldığını ortaya koyuyor.

İşçiler TİS’ten yararlanamıyor

Raporda, özellikle özel sektörde sendikalı işçi oranlarının düşüklüğünün toplu iş sözleşmesi kapsamına da yansıdığına dikkat çekiliyor. Türkiye’de 18,3 milyon özel sektör işçisinin yalnızca 800 bini TİS’ten yararlanabiliyor. Kamu işçileri de dâhil edildiğinde, her 10 işçiden yalnızca biri toplu iş sözleşmesi kapsamında bulunuyor.

Bu tablo, sendikalı olan kadın işçilerin karşısına bir de TİS’ten yararlanamama sorununun çıktığını ve kadınların bu yolla sendikal haklardan fiilen mahrum bırakıldığını gözler önüne seriyor.

Fotoğraf: Ekmek ve Gül