Eskişehir Odunpazarı’nda bulunan Öğretmen Esra Akkaya Anaokulunda 2026-2027 eğitim- öğretim yılında çocuklarını tam gün okulda tutmak isteyen velilerin aylık ödemesi, 16 bin liraya ulaşıyor. Okulun velilere ilettiği belgede 3 bin 400 lira “yemekli katkı payı”, 4 bin 500 lira “yemek ve personel destek ücreti” ve 8 bin 100 lira “çocuk kulübü” ücreti yer alıyor. Belgedeki ödeme planına göre 3 bin 400 liralık katkı payı dokuz ay, yemek ve personel destek ücreti ile çocuk kulübü ücreti ise on ay boyunca alınıyor. Buna göre bir çocuk için yıl boyunca ödenecek toplam tutar 156 bin 600 liraya ulaşıyor. Eylül-mayıs döneminde aylık ödeme 16 bin lira olurken, haziran ayında katkı payı alınmıyor.

Okulun resmi websitesinde Öğretmen Esra Akkaya Anaokulunun sekiz derslik, 15 öğretmen ve 263 öğrencisi bulunduğu belirtiliyor.

Tam gün eğitim, ücretli çocuk kulübüne bağlı

Okulda eğitim sabahçı ve öğlenci olmak üzere iki devre halinde yapılıyor. Çalışan anne ve babaların çocuklarını gün boyunca okulda bırakabilmesi için ise çocuk kulübü devreye giriyor. MEB’in açıklamalarına göre çocuk kulüpleri eğitim saatleri dışında faaliyet gösteriyor ve isteğe bağlı olarak ücretli uygulanıyor. Velilerin çocuklarını kulübe kaydettirmeye zorlanamayacağı belirtiliyor. Ancak çalışan ebeveynler açısından çocukların yarım gün okulda kalması, yeni bir bakım ihtiyacını beraberinde getiriyor. Çocuğunu öğlen okuldan almak için işten çıkmak zorunda kalan ya da çocuğu okuldan çıktıktan sonra bakacak bir yakını bulunmayan aileler, bunun için ayrıca bakım hizmeti aramak zorunda kalıyor. Bu nedenle tam gün eğitim ve bakım ihtiyacı, özellikle iki ebeveynin de çalıştığı ailelerde doğrudan ekonomik bir yük oluşturuyor.

Boyadan sıvı sabuna kadar ihtiyaç listesi

Velilere verilen ihtiyaç listesi de okul masraflarının yalnızca aylık ödemelerden oluşmadığını gösteriyor. Listede on litrelik malzeme kutusu, pastel boya, jumbo kuru boya, sulu boya, keçeli kalem, büyük boy stick yapıştırıcı, oyun hamuru ve oyun hamuru kalıpları gibi kırtasiye ve etkinlik malzemeleri bulunuyor. A4 dosya, renkli A4 kağıdı, karton ve tahta kalemi de isteniyor.

Temizlik malzemeleri arasında iki adet pompalı kalıp sabun, iki paket ıslak mendil ve iki paket peçete yer alıyor. Çocuk kulübü çalışmaları için pişirme kağıdı, eldiven ve çeşitli mutfak malzemeleri; kişisel malzemeler arasında ise suluk ve iki gözlü sırt çantası bulunuyor. Böylece veliler, aylık ödemelerin yanı sıra eğitim yılı başında kırtasiye, temizlik, etkinlik ve kişisel ihtiyaçlar için de alışveriş yapmak zorunda kalıyor.

 Bir veli, okul masraflarının bütçesini zorladığını şöyle anlatıyor:

 “Kira ödüyorum, kendi geçim derdim var. Okulun bu masrafları bana çok fazla geliyor.”

Çalışan ebeveynler için tam gün kreş ihtiyaç!

Velilerin karşı karşıya kaldığı maliyet yalnızca eğitim giderleriyle sınırlı değil. Çocuğun gün içinde okulda kalabilmesi de ailelerin bakım sorununu çözebilmesine bağlı. Anne ve babanın çalıştığı ailelerde çocuk öğlen okuldan çıktığında ya bir yakının bakım desteğine ya da ücretli bir bakım hizmetine ihtiyaç duyuluyor. Bu imkana sahip olmayan aileler için tam gün eğitim önemli bir ihtiyaç haline geliyor. Bu nedenle velilerin ihtiyacı yalnızca daha düşük maliyetler değil. Çocukların gün boyunca güvenli ve nitelikli bir ortamda eğitim ve bakım hizmeti alabileceği ücretsiz, kamusal okul öncesi kurumların yaygınlaştırılması gerekiyor.

Bugün okul öncesi eğitimde katkı payı, yemek, çocuk kulübü ve çeşitli ihtiyaçlar için yapılan harcamalar bir araya geldiğinde, çalışan ailelerin karşısına ciddi bir maliyet çıkıyor. Eğitim için ödenen paranın üzerine çocukların okulda daha uzun süre kalabilmesi ve bakımının sağlanması için de ayrıca ödeme gerekiyor. Çocuğun bakımının kamusal bir hizmet olmaktan çıkıp ailenin gelirine bağlandığı noktada yük, yeniden aile bütçesine dönüyor. 

Fotoğraf: Canva