Birleşik Metal-İş Sendikası Merkez Kadın Komisyonu,16 Ekim’de gerçekleştirdiği toplantıda 2027-2029 Orta Vadeli Program’a ilişkin değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı. Yazılı açıklamada, kadınları ucuz işgücü ve nüfus politikalarının aracı olarak gören politikalar eleştirildi, kadınların taleplerine dikkat çekildi. 

Açıklamada kadın istihdamını artırmayı hedeflediğini iddia eden 2027-2029 Orta Vadeli Program’a dair, “Bakım emeğinin eşit paylaşılması, güvenceli çalışma koşullarının sağlanması ve toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamaya dönük adımların bütünlüklü biçimde hayata geçirilmesi konusunda somut ve yeterli güvencelerden yoksundur.” ifadelerine yer verildi. 

“Kadınların ekonomik bağımsızlığı, eşit yurttaşlığı, emeğinin karşılığını alması ve yaşamları üzerinde özgürce karar verebilmesi, oluşturulacak politikaların temeli olmalıdır.” diyen açıklamda OVP’nin kreş ve çocuk bakım hizmetlerinin yaygınlaştırılması, ebeveyn izinlerinin yeniden düzenlenmesi, kadın istihdamını teşvik edecek mekanizmaların oluşturulmasına ilişkin “niyet” ifadeleri yer aldığını ancak bu başlıkların hangi kaynaklarla, hangi güvencelerle ve nasıl bir eşitlik perspektifiyle ele alınacağı ve hayata geçirileceğinin belirsiz olduğu belirtildi. 

Bakım emeğinin kadınların üzerine atılacak bir sorumluluk değil, devletin, toplumun, patronların ve erkeklerin eşit sorumluluk üstlenmesini gerektiren toplumsal bir mesele olduğunu ifade eden açıklamada, “çocukların, yaşlıların ve engellilerin bakımını büyük ölçüde kadınların üstlenmesi, kadınların çalışma yaşamına katılımının önündeki en önemli engellerden biridir. Bu durum kadınların zamanını, gelirini, kariyer olanaklarını ve sosyal güvenceye erişimini doğrudan etkilemektedir.” ifadelerine yer verildi. Buna bağlı olarak açıklamada OVP’nin kadınların hem bakım emeğini sırtlanıp hem hem dışarıda güvencesiz çalışmaya mecbur bıraktığı tabloya dikkat çekildi.  

Açıklamda kadınların yeterli kreşe erişimi konusunda “Kreş ve bakım sorumluluğunun piyasa koşullarına bırakılması ve kamusal hizmetin ortadan kalkması, hizmetlerin maliyetini ve erişilebilirliğini etkilyor. Bu durum birçok kadının bu hizmetlere erişimini engelliyor, eşitsizliği derinleştiriyor.” ifadelerine yer verildi. 

OVP kadınların kıdem ve emeklilik hakkını gasbediyor

Uzaktan ve esnek çalışma modellerinin kadınlar için yarı zamanlı ve sosyal haklardan yoksun çalışma biçimlerine dönüştüğüne dikkat çeken açıklamada, “Kadınların bakım sorumlulukları gerekçe gösterilerek daha güvencesiz işlere yönlendirilmesi; ücret, terfi, kıdem ve emeklilik haklarında yeni eşitsizlikler yaratacaktır.” dendi. 

Kadınların istihdamda yer alması kadar, hangi koşullarda çalıştığının önemli olduğunun altı çizilen açıklamada, eşit işe eşit ücret, sosyal güvence, sendikal haklar, iş güvencesi ve insana yakışır çalışma koşullarından vazgeçilmemesi gerektiğine vurgu yapıldı: Programın kadın istihdamını artırma iddiasıyla kadınları ucuz ve esnek işgücü olarak konumlandırması kabul edilemez.

“Kadınların yaşamı nüfus politikalarına indirgenemez”

“Kadınların çalışma yaşamına katılımının nüfusun korunması ve doğurganlık hedefleriyle birlikte ele alınması, kadınların bireysel haklarını ve karar özgürlüğünü gölgede bırakma riski taşımaktadır. Kadınlar yalnızca aile politikalarının, nüfus hedeflerinin veya ekonomik büyüme planlarının bir unsuru değildir.” ifadelerine yer veren açıklamada, kadınlardan hem daha fazla bakım emeği üstlenmelerini hem de ekonomik üretime daha fazla katılmalarını bekleyen politikalar, mevcut eşitsizlikleri ortadan kaldırmak yerine daha da derinleştireceğine vurgu yapıldı. 

“Kadın politikası yalnızca istihdam ve aile başlıklarından ibaret olamaz”

Açıklamada kadınlar için daha bütüncül politikalar gerektiğine vurgu yapılarak “Toplumsal cinsiyet eşitliği, çok yönlü ve bütünlüklü politikalar gerektirir. Kadına yönelik şiddetle mücadele, etkin koruma mekanizmaları ve yeterli sığınak kapasitesi; kayıt dışı çalışan kadınların sosyal güvenceye kavuşturulması; cinsiyete dayalı ücret farkının giderilmesi ve kadınların siyasi, ekonomik ve toplumsal karar alma mekanizmalarında eşit temsili bu politikaların temel unsurlarıdır. Kadınların haklarını güvence altına alan açık, ölçülebilir ve denetlenebilir hedeflerin ortaya konulması zorunludur.” dendi. 

Fotoğraf: Birleşik Metal-İş Sendikası Merkez Kadın Komisyonu