Sabahın ilk saatlerinde başlıyor hazırlıklar, tek katlı evlerin önünde bir komşunun bahçesi seçiliyor. Beş kadın ve kızları, gelini, kaynanası... Semaver yakılıyor önce, iş çok ama keyif de mi yapmayalım?
Beş ailenin tüm kış boyunca tüketeceği salça için ben işe giderken onlar da kazanları kurmaya başlıyor. Bahçe hortumları ile domatesler yıkanıyor önce. Doğranacak, odun ateşleri yakılacak. Kaynayacak salça olacak.
Akşam üzeri iş dönüşü sohbet ediyoruz Battalgazi nam-ı değer Battalaltı Mahallesi kadınları ile. “Kolay gelsin” diyorum, “Kolaysa başına gelsin” cevabı hızla geliyor Selay'dan. Benim yapmadığımdan çok eminler yine de soruyorlar, “Sen hazır mı alıyorsun yoksa?” 
Sabah sekizde başlamış hazırlıklar ama akşam üzeri altıda hâlâ kazan başında kadınlar. Ama artık salçaya az kalmış. Bu sene 14’ten almışlar kilosunu. “Çok zahmetli değil mi? Neden hazır almıyorsunuz” diyorum. Böyle daha dayanıklı olduğunu ve çocukluktan beri anneleriyle yaptıkları için alışkanlık olduğunu söylüyor mahallemin ablaları. 

Püf nokta: sabır

Kimi 27 yıldır aynı mahallede kimi 10 küsur senedir. Erkekler tabi yok kazan başında, “Benimki iş yapacak da göreceğim. Bir işin ucundan tutmaz” diyor kadınlardan biri. 
Fotoğraf vermek istemiyorlar eşleri ile sorun yaşamak istemedikleri için, ama sohbet etmeye devam ediyoruz. Bir demlik semaver çayı ikram ediyorlar, başlıyorlar anlatmaya. 
"Kazanda domatesler kaynıyor, biz de kadınlar olarak kaynatıyoruz" diyor biri. Bazen eşlerini çekiştiriyorlar, bazen başlarından geçeni anlatıyorlar. “Kaynanamız burada olunca eşimizi çekiştiremiyoruz” deyip gülüyor biri. 
Annesinden salça yapmayı öğrenmiş bir kadın başlıyor anlatmaya, “100 kiloya beş kilo kaya tuzu atıyorsun, sıvı yağ atıyorsun. Hem parlak olmasını sağlar, hem de küflenmesini engeller.” 
700 kilo domatesi beş aile paylaştıklarını söylüyor ve ekliyor: “Zahmetli ama tadı güzel oluyor, bir de eşe dosta da hediye edebiliyoruz. Bir de ateş başında dertleşiyoruz, gülüyoruz, eğleniyoruz. Bu da çok keyifli. Ateşi yakmışken patates, patlıcan, kapya biber de közlüyoruz. Genç kızlarımız kek yapıp getirir. Çayın yanına ne varsa hep beraber yemek yenir o gün.” 
"Salça çıktıktan sonra da bitmiyor" diyor diğeri, “Kaynatma bittikten sonra da temizlik kısmı var. Telliyorsun, yıkıyorsun” 
Salça yapmanın bir püf noktası var mı diye soruyorum, “Sabır” diyor. Salçayı yapana, tüm kış ev ekonomisini geçindirmek isteyene sabır.

Fotoğraf: Eren Saran