HPV aşısının ülkemizin Ulusal Bağışıklama Programı’na dahil edilip edilmeyeceği son birkaç yıldır fazlaca tartışılıyor. Önceki Sağlık Bakanı tarafından seçimlerden hemen önce dile getirildiğini görmüştük, 2025 sonunda HPV aşısının ücretsiz olacağını duyuran yeni Bakan ise 15 Ağustos’ta Türkiye HPV profilinin diğer ülkelerden farklı olması sebebiyle bilimsel değerlendirmeleri sürdürdüklerini söyledi. 148 ülkenin aşılama programına dahil olan HPV aşısının bizlere ücretsiz sunulmamasını kadın örgütleri yıllardır gündeminde tutuyor. Aşı HPV’nin kanser yapan suşlarına karşı koruma sağlarken neden bu aşı halka ücretsiz bir şekilde sunulmuyor? 
Her yıl 735 binden fazla kadın HPV enfeksiyonuna bağlı kanser türlerine yakalanmakta ve bu vakaların çoğunluğunu serviks kanseri oluşturmaktadır. Her yıl 662 binden fazla kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konmakta ve 348 binden fazla kadın bu nedenle hayatını yitirmektedir. Türkiye’de ise cinsel aktif her 5 kadından biri HPV virüsüne yakalanmakta, her yıl 2300'den fazla kadına rahim ağzı kanseri teşhisi konmakta ve 1200 kadın hayatını kaybetmektedir.  Bilimsel verilere dayanarak ülkemizde aşı yapılmasını gerek görmeyen bilim insanları hangi verilere dayanmaktadır? Bakanın bahsettiği bilimsel değerlendirmeler nelerdir?  Kadınların kansere yakalanmasını önlemek öncelik değil midir?
Bu konunun ekonomik, politik, ideolojik başkaca boyutları olduğunu söyleyebiliriz. Koruyucu sağlık hizmetinin sağlıkta özelleştirmelerle gittikçe tükendiği, sağlığın piyasalaştığı ve kâr anlayışıyla işlediği bir dönemdeyiz ve ilaç, aşılar büyük bir gelir kaynağını oluşturuyor, tekelleri besliyor. Halk sağlığı öncelenmiyor; kâr marjı, kamuya oluşturduğu maliyet hesaplanıyor. Halkın ücretsiz, nitelikli sağlığa erişmesi her açıdan gittikçe zorlaşıyor. 
Kadınlar açısından diğer öne çıkan politik mesele ise iktidarın kadın bedeni üzerinde kurmaya çalıştığı tahakkümün kadın sağlığını doğrudan etkilemesiyle ilgili. HPV aşısını değerlendirme biçimleri, kadın sağlığını nasıl ele aldıklarıyla ilişkili.  Kadınların kendi bedenleriyle ilgili vermeleri gereken kararlar sağlık politikalarıyla belirlenmeye çalışılıyor, kadınlara sağlıklarıyla ilgili kendi kararlarını vermelerini sağlayacak yeterli bilgi ve destek sağlanmıyor. Kürtaj yaptığı gerekçesiyle hekimlerin muayenehanelerine tutanak tutuluyor, kürtaj fiilen her geçen gün daha çok engelleniyor. Kadınların kaç çocuk doğuracağı söyleniyor, çocuklarını doğurma biçimlerine müdahale ediliyor. Sağlık Bakanlığı vajinal doğumu teşvik edici kamu spotları paylaşıyor. Kadınların nasıl yaşaması gerektiği açıkça tarif ediliyor.
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar kadınlar için bir sopa haline getiriliyor, hastalıklar üzerinden ahlak dersi veriliyor. Kadın sağlığı kişisel korunmaya ve kişinin gelir düzeyinin insafına bırakılıyor. Toplum içerisinde bin bir türlü baskıyla karşılaşan kadınların cinsel hayatını ailelerin gözetmesi ve ideal yaş olan 12-13 yaşında kız çocuklarını aşılatmasının beklenmesi, şu an üç dozu 15 bin liranın üzerinde olan HPV aşısının ücretinin kadınların, ailelerin üzerine yıkılması çoğu kadının bu aşıya erişememesine sebep oluyor. Bunun sonucunda bulaşması engellenebilecek hatta düzenli aşılama yapılırsa yeryüzünden eradike edilebilecek bir virüs hâlâ aramızdan birilerinin ölümüne neden oluyor. Nitekim İngiltere’de 2008’de başlayan düzenli aşılamayla birlikte 20-24 yaş arası ölüm vakalarının sıfıra indiği bildirildi.
Kadınların sağlık ihtiyaçlarını belirleyip risklerden korunmaları kamusal bir sorumluluk olarak ele alınmalıdır ve sosyo-ekonomik durumu fark etmeksizin her kadının düzenli sağlık kontrolü yapılmalı, her kadın düzenli aralıklarla taranmalı, ihtiyaçları temin edilmelidir. Sağlığa eşit bir şekilde erişebilmek böyle mümkün olabilir. Kadınların önlenebilir bir kansere yakalanmaması, kişinin ekonomik gücüne, bilgi birikimine, kişisel isteklerine terk edilmemelidir. HPV ve yol açtığı kanserlere yönelik birincil koruma aşıdır ve bu aşı toplumun tamamını korumak için herkese ulaştırılmalıdır. Halihazırda var olan bir aşıyı halka ulaştırmamak ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak karşımızda durmaktadır. 

Fotoğraf: Canva