Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllardır her fırsatta dile getirdiği “en az üç çocuk” çağrıları ve iktidarın aileyi merkeze alan politikalarına rağmen, Türkiye’nin demografik gerçekliği iktidarın çizdiği tablodan giderek uzaklaştı. Hükümetin mayıs ayının son haftasını “milli aile haftası”, 2026-2035 dönemini ise “aile ve nüfus on yılı” ilan etmesine karşın, TÜİK’in yayımladığı son veriler hane halklarının giderek küçüldüğünü ve çekirdek ailenin eridiğini ortaya koydu.
Derinleşen hayat pahalılığı, geçim sıkıntısı ve sosyolojik değişimler, iktidarın nüfus mühendisliğini boşa çıkarırken; veriler Türkiye’de yalnız yaşamanın ve tek ebeveynli hanelerin hızla arttığını gösterdi.

Hanehalkı büyüklüğü 3.08’e geriledi

TÜİK’in “milli aile haftası”na özel olarak yayımladığı bülten, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın nüfus artış hızını yükseltmeye yönelik “en az üç çocuk” ısrarının toplumsal ve ekonomik karşılık bulmadığını bir kez daha kanıtladı.
-    2008 yılında ortalama 4 kişi olan hane halkı büyüklüğü, istikrarlı bir azalma eğilimi göstererek 2025 yılı itibarıyla 3.08 kişiye düştü.
-    Ortalama hane halkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il 4.84 kişi ile Şırnak olurken, onu 4.63 ile Şanlıurfa ve 4.43 ile Batman izledi.
-    Tunceli 2.49 kişi ile ortalama hane halkı büyüklüğünün en düşük olduğu il oldu. Bunu Giresun (2.50) ve Çanakkale (2.51) takip etti.
İktidarın aileyi güçlendirme adı altında yürüttüğü muhafazakar politikalar, hanelerin yapısındaki çözülmeyi durduramadı. İstatistikler, klasik aile yapılarının oranında belirgin bir gerilemeye işaret etti. Yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından oluşan “tek çekirdek aile” oranı 2014’te yüzde 67.4 seviyesindeyken, 2025’te bu oran yüzde 62.7’ye geriledi.
Artan barınma maliyetleri ve yaşam koşulları geniş aile yapısını da etkiledi. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan geniş ailelerin oranı yüzde 16.7’den (2014) yüzde 13.5’e düştü. Geniş ailenin en yaygın olduğu il ise yüzde 21.2 ile Hakkâri oldu.

Tek ebeveynli hanelerde artış

Boşanmaların artması ve geçim koşullarının zorlaşmasıyla birlikte “tek ebeveynli” hanelerin sayısındaki tırmanış dikkat çekti. 2014 yılında toplam hane halklarının yüzde 7.6’sını tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan haneler oluştururken, 2025’te bu oran yüzde 11.3’e fırladı. Bunun yüzde 8.5’ini anne ve çocuklardan, yüzde 2.8’ini ise baba ve çocuklardan oluşan haneler oluşturdu.
Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanelerin oranının en yüksek olduğu il yüzde 13.8 ile Bingöl oldu.

Aile bağı olmadan bir arada yaşayanların sayısı arttı

Verilerdeki dikkat çeken detaylardan biri de hiçbir aile bağı olmayan kişilerin bir arada yaşadığı veya tek başına yaşanılan hanelerdeki artış oldu. Çekirdek aile bulunmayan, birden fazla kişiden oluşan hane halklarının oranı yüzde 2.1’den yüzde 3.3’e çıkarken; tek kişilik hanelerin oranının en yüksek olduğu il yüzde 32.7 ile Gümüşhane olarak kayıtlara geçti. Gümüşhane’yi yüzde 30.8 ile Tunceli ve yüzde 30.5 ile Giresun izledi.

Görsel: Canva