Petrol-İş Gebze Şubesinin örgütlü olduğu Plascam’da dört yıldır çalışan kadın işçi Hasret Kanat, doğum izninin bitmesinin hemen ardından işten çıkarıldı. Kanat’ın işten atılması, fabrikada “Kriz ve üretimde daralma” gerekçesiyle sürdürülen toplu işten çıkarmaların kadın işçiler üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.

Kanat’ın işten atılmasına karşı fabrika önünde yapılan açıklamaya Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Emek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Arzu Erkan, CHP Gebze Kadın Kolları, Kocaeli Ekmek ve Gül Kadın Dayanışma Derneği, Esenyalı Kadın Dayanışma Derneği, Eğitim Sen Kocaeli 2 No’lu Şube, TMMOB MMO Gebze Temsilciliği, Gebze İşçilerin Birliği Derneği, DGD-SEN, Umut-Sen, Ardahan Çamlıçatak Köyü Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ile çok sayıda siyasi parti ve emek örgütü katıldı. Ayrıca Emek Partisi İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Esenyalı Kadın Dayanışma Derneği Başkanı Adile Doğan ve DGD-SEN Genel Başkanı Neslihan Acar da birer konuşma yaptı.

‘Krizde ilk gözden çıkarılan yine kadınlar’

Fabrika önünde konuşan Hasret Kanat, Plascam’da yüzlerce işçinin işten atıldığını, bu işten çıkarmalarda kadın işçilerin kayda değer bir yer tuttuğunu belirterek, “Her krizde olduğu gibi yine ilk gözden çıkarılanlar kadın işçiler oldu” dedi. Bunun nedeninin kadın emeğinin hâlâ ikincil görülmesi olduğunu vurgulayan Kanat, kadınların çalışmasının “ev ekonomisine katkı” olarak tanımlandığını, bu nedenle de iş güvencesinin patronların iki dudağı arasına sıkıştırıldığını ifade etti.

TİS maddeleri göstermelik kalıyor

Kanat, işçileri koruyacak yasal düzenlemelerin ve toplu iş sözleşmesi (TİS) maddelerinin fiilen işlemediğine dikkat çekerek TİS’lerde yer alan tenkisat maddelerinin çoğu zaman “bir kenar süsü” muamelesi gördüğünü söyledi. Patronların bu maddelere uymadığında herhangi bir yaptırımla karşılaşmadığını dile getiren Kanat, “Bu keyfiliğe bir an evvel son verilmeli. İşçileri, özellikle kadın işçileri koruyacak gerçek bir iş güvencesi istiyoruz” dedi.

‘Doğum izni, süt izni, kreş hakkı patrona yük’

Krizin faturasının kadın işçilere yalnızca işten çıkarmalarla kesilmediğini vurgulayan Kanat, kazanılmış hakların da saldırı altında olduğunu söyledi. Doğum izni, süt izni ve kreş hakkının patronlar tarafından birer “maliyet kalemi” olarak görüldüğünü ifade eden Kanat, doğum izninin bitiminde işten atılan kadınların yanı sıra hamile kaldığı için işten çıkarılan kadın işçilerin de bulunduğunu aktardı.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın doğum izninin artırılmasına yönelik yasa hazırlığı açıklamalarını hatırlatan Kanat, Bakanlığa doğrudan seslendi: “Benim gibi doğum iznini kullanıp işbaşı yapmaya hazırlanan ama işten çıkarılan kadın işçiler için de bir şey yapmayı düşünüyor musunuz? Plascam patronunun bu hukuk tanımaz tutumu karşısında nasıl bir adım atacaksınız?”

2025 yılının “aile yılı” ilan edilmesini de eleştiren Kanat, doğum izninin artırılmasının ve çocuk sayısına göre destek vaatlerinin, kadın işçilerin iş güvencesi sağlanmadıkça bir anlam taşımadığını söyledi. Metal iş kolunda patron sendikası MESS’in süt iznini gasbetme girişimlerine sessiz kalındığını, kamu kreşlerinin kapatılmasının tartışıldığını hatırlatan Kanat, “Her davranışınızla patronların kadın işçilerin haklarını gasbetmesinin yolunu açıyorsunuz. Bunu kabul etmiyoruz” diye konuştu.

‘Aylardır doğum iznindeydim, performanstan mı attılar?’

Haksız ve hukuksuz biçimde işten atıldığını vurgulayan Kanat, bugün yalnızca kendisi için değil, Plascam’dan çıkarılan 94 işçi ve işten atılan temsilci arkadaşları için de mücadele ettiğini söyledi. “Aylardır doğum iznindeyim. Herhalde beni performanstan işten atmış olamazlar” diyen Kanat, fabrikada kendisiyle birlikte yaklaşık 40 kadın işçinin işten çıkarıldığını belirtti.

İnsan kaynaklarının “Kadınlardan daha çok erkek işçi attık” söylemini de eleştiren Kanat, işten çıkarmaların cinsiyet üzerinden meşrulaştırılamayacağını ifade ederek, “Ne kadın ne de erkek işçiler, sizin zenginliğinizin ve kârınızın kaynağı olan işçiler, sırf kâr oranlarınız düştü diye işten atılamaz” dedi. İşçilerin patronların “Kullanıp atacağı makine parçaları” olmadığını vurgulayan Kanat, burada açıkça bir kadın işçinin kazanılmış haklarına saldırı olduğunu söyledi.

‘Bütünlüklü bir mücadeleye ihtiyaç var’

Kanat, iş güvencesinin ayaklar altına alındığı bu tablo karşısında sendikaların ve örgütlü mücadelenin önemine işaret ederek, işçilerin işten atılma tehdidiyle sindirilmesine karşı birliğin yeniden sağlanması gerektiğini dile getirdi. İşten atmaların yasaklanmasını, toplu sözleşmelerde işverenlerin keyfi ve hukuksuz uygulamalarını engelleyecek düzenlemelerin hayata geçirilmesini talep eden Kanat, özellikle kadın işçilerin kazanılmış haklarının hedef alındığı bu dönemde işçi kadınları mücadeleyi büyütmeye ve birleştirmeye çağırdı.

Fotoğraf: Evrensel