GÜNÜN KADINI: Dora Benjamin
Alman ekonomist, sosyal bilimci ve psikolog olan Dora Benjamin yaşamı boyunca Nazi faşizminden kaçarken, bir yandan da yoksullukla mücadele eden kadınlar ve çocuklar üzerine araştırmalar yaptı.

Dora Benjamin, asimile olmuş Alman-Yahudi bir ailenin çocuğu olarak 30 Nisan 1901’de Berlin’de dünyaya geldi. İki büyük kardeşi Georg ve Walter gibi, Berlin-Grunewald’da varlıklı bir ortamda büyüdü. Babası Emil Benjamin bir antikacı ve sanat eserleri satıcısıydı. Greifswald Üniversitesinde ekonomi okuduktan sonra aynı üniversitede Berlin tekstil işçisi kadınların toplumsal konumları üzerine doktorasını yaptı. Daha sonra, toplumsal olarak yoksul çevrelerden gelen kadın ve çocukların eğitimlerini ve psikolojik destekleriyle ilgilendi. Benjamin, bu araştırmalarını Berlin-Wedding’te doktorluk yapan kardeşi Georg’un muayenehanesine gelen yoksullar sayesinde yapabildi. Yaşamına 1942-1943’ten itibaren İsviçre’de sürgünde devam ederken, toplama kamplarında travma geçirmiş çocuklar hakkında araştırmalar yapmaya başladı. 1933’te Naziler iktidara gelmesinin hemen ardından kardeşi Georg göz altına alındıve Dora ile ağabeyi Walter ayrı yollardan Fransa’ya kaçtılar. Dora için bu kaçış, hastalık, korku ve yoksulluktan muzdarip uzun bir yaşamın başlangıcı anlamına geliyordu. 1940’ta diğer evli ve çocuksuz kadınlar gibi Dora da Paris’teki Vélodrome d’Hiver’a atıldı. Birkaç gün sonra Gurs kampına ilk nakli gerçekleşti ve tutuklandı. Almanların, Haziran 1940’ta Fransa’yı işgali sonrasında, birçok tutuklu gibi, Dora da kamptan Lourdes’e kaçmayı başardı. Hatta ABD’ye giriş vizesi bile aldı, ancak hastalığı yüzünden çok zayıfladı ve Almanların Fransa’nın geri kalanını istila etmesinden korktuğu için, İsviçre’ye kaçmaya karar verdi. Bu konuda İsviçreli yetkililerin elindeki bir tutanak bilgi vermekte: “Ağustos ayında (1942) Fransız polisi tarafından tutuklandım ve sınır dışı edildim, ancak tıbbi raporum sayesinde serbest bırakıldım. Almanlar serbest bölgeyi işgal ettiği için sürekli saklanmak zorunda kaldım. İsviçre’ye giriş vizesi almak için aylarca süren çabalarım başarısız oldu. Almanların beni her an yakalayacağından korktuğumdan, 17 Aralık 1942’de Aix-en-Provence’dan ayrıldım, aynı gün gönüllü olarak İsviçre sınırını geçtim ve askerlere teslim oldum. Onlar daha sonra bizi askeri makamlara teslim etti.”

Dora, İsviçre’ye kaçtıktan sonra, hastalığı ilerlediği için Fransa’ya geçti ve Nazilerin eline teslim edilmedi. 1 Haziran 1946’da yoksulluk içinde yaşadığı Zürih’te kanserden öldü.


İlgili haberler
GÜNÜN FOTOĞRAFÇISI: Éva Marianna Besnyő

Éva Marianna Besnyő, çektiği fotoğraflarla toplumsal eşitsizlikleri, yoksulluğu, Nazi şiddetini ve f...

GÜNÜN ŞARKISI: Evden eve şarkılar…

Kardeş Türküler ve Candan Erçetin’den karantina günlerine ilaç gibi bir düet…

GÜNÜN KORTEJİ: Ekmek ve Gül'le #Kadınlar1Mayısa

Dedik ki; Bu 1 Mayıs'ta biz neredeysek 1 Mayıs alanı orası, evde, balkonda, bahçede, ofiste, otobüst...